caba

büyük

Eski Türkçe bedük "büyük" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe bedü- "büyümek" fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

büyüteç

Türkiye Türkçesi büyüt- fiilinden Yeni Türkçe +(g)Aç ekiyle türetilmiştir.

büz

Fransızca buse "künk" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Holandaca buyse sözcüğünden alıntıdır.

büz|mek

Orta Türkçe büz- "burmak, bükmek" fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe aynı anlama gelen bür- fiili ile eş kökenlidir.

büzük

Orta Türkçe büzük "anüs" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe büz- fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

caba
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"toprak sahibi olmayanlardan alınan bir tür vergi, angarya" [ Osmanlı Kanunnameleri, 1512 yılından önce]
[ Meninski, Thesaurus, 1680]
cebā جبا seu caba: Dono datum, gratis, gratuito [karşılıksız verilen şey, bedava].

Köken

Arapça cby kökünden gelen cabāˀ جباء z "bir tür olağanüstü vergi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice gb kökünden gelen gəbā גְּבָא z "vergi veya ceza tahsil etmek, haczetmek" fiilinden alıntıdır. (Kaynak: Jastrow, Dict. of the Targumim, Talmud Bavli etc. sf. 206.)

Bu maddeye gönderenler

cibayet


10.12.2015
cabbar

Arapça cbr kökünden gelen cabbār جبّار z "cebr eden, Allah'ın sıfatlarından biri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cabara جَبَرَ z "güçlü idi" fiilinin faˁˁāl vezninde meslek adııdır.

cacık

Farsça jāj ژاژ z "çeşitli yemeklik yabani otlara verilen ad, kendinden yetişen her tür nebat" sözcüğü ile eş kökenlidir. Farsça sözcük Kürtçe (Kurmanci) jaj "yemeğe katılan bir ot, carum carvi" sözcüğü ile eş kökenlidir.

cadaloz

Türkiye Türkçesi cadı sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +oz ekiyle türetilmiştir.

cadde

Arapça cdd kökünden gelen cādda(t) جادّة z "geniş yol, ana yol" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cadda جَدَّ z "kesti" fiilinin fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişili olabilir; ancak bu kesin değildir.

cadı

Farsça cādū veya cāḏu جادو z "esoterik bilgi sahibi, büyücü" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen cādūk sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen yātu- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Sanskritçe yātú यातु z "1. yolcu, 2. büyücü, bir tür kötü ruh, cin" sözcüğü ile eş kökenlidir.