cacık

büz

Fransızca buse "künk" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Holandaca buyse sözcüğünden alıntıdır.

büz|mek

Orta Türkçe büz- "burmak, bükmek" fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe aynı anlama gelen bür- fiili ile eş kökenlidir.

büzük

Orta Türkçe büzük "anüs" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe büz- fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

caba

Arapça cby kökünden gelen cabāˀ جباء z "bir tür olağanüstü vergi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice gb kökünden gelen gəbā גְּבָא z "vergi veya ceza tahsil etmek, haczetmek" fiilinden alıntıdır. (Kaynak: Jastrow, Dict. of the Targumim, Talmud Bavli etc. sf. 206.)

cabbar

Arapça cbr kökünden gelen cabbār جبّار z "cebr eden, Allah'ın sıfatlarından biri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cabara جَبَرَ z "güçlü idi" fiilinin faˁˁāl vezninde meslek adııdır.

cacık
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"bir tür baharlı ot" [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
keklik böreği ve ışkını ve mastaba çobrası ve cacıχlı ve kıjılı peyniri ye kaymağı [Bitlis yemekleri] [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
cacık: Yoğurtla yapılan sebze salatası.

Köken

Farsça jāj ژاژ z "çeşitli yemeklik yabani otlara verilen ad, kendinden yetişen her tür nebat" sözcüğü ile eş kökenlidir. Farsça sözcük Kürtçe (Kurmanci) jaj "yemeğe katılan bir ot, carum carvi" sözcüğü ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

Nihai kaynağı belirsizdir. Ermenice cacıχ ճաճըխ (aynı anlamda) Türkçe veya Kürtçeden alıntıdır. Yeni Yunanca tzatziki τσατσίκι Türkçeden alıntıdır.


18.08.2017
cadaloz

Türkiye Türkçesi cadı sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +oz ekiyle türetilmiştir.

cadde

Arapça cdd kökünden gelen cādda(t) جادّة z "geniş yol, ana yol" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cadda جَدَّ z "kesti" fiilinin fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişili olabilir; ancak bu kesin değildir.

cadı

Farsça cādū veya cāḏu جادو z "esoterik bilgi sahibi, büyücü" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen cādūk sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen yātu- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Sanskritçe yātú यातु z "1. yolcu, 2. büyücü, bir tür kötü ruh, cin" sözcüğü ile eş kökenlidir.

cafcaf

Farsça cāfcāf جافجاف z "çok süslü kadın, fahişe" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça cāf جاف z "fahişe" sözcüğünden türetilmiştir.

cağ kebabı

Ermenice caġ ճաղ z "metal şiş, mil" sözcüğünden alıntıdır. Ermenice sözcük Gürcüce aynı anlama gelen cali sözcüğü ile eş kökenlidir.