cambaz

caka

İtalyanca giacca "ceket" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

calculus

İngilizce calculus "matematikte diferansiyel ve entegral hesabı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince calculus "1. taşçık, çakıl taşı, 2. ufak taşlarla hesap yapma sistemi veya aygıtı, abaküs, 3. her türlü hesap, aritmetik" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince calx "taş" sözcüğünden +ul° ekiyle türetilmiştir.

calip

Arapça clb kökünden gelen cālib جالب z "çeken, çağıran, davet eden, (mal veya davar) getiren" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça calaba جلب z "celbetti, getirdi" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

cam

Farsça ve Orta Farsça cām جام z "bardak, kadeh, sürahi" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen yāme- sözcüğü ile eş kökenlidir.

camadan

Farsça cāme-dān جامه دان z "giysi torbası, bohça" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça cāme "giysi" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen yāmag sözcüğünden evrilmiştir. Orta Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde yāhma "kıyafet, kuşam" sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Avesta (Zend) dilinde yāh- "kuşanmak, kuşak takmak" fiilinden türetilmiştir. Avestaca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *i̯eh₃s-neh₂-(*i̯ōs-nā-) "kuşanmak" biçiminden evrilmiştir.

cambaz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"canıyla oynayan, yiğit" [ Danişmend-Name, 1360]
Melik Dānişmend Gāzī, ol dīn cān-bāzı, meydāna girüp kāfire mukābil oldı. "canlı hayvan tüccarı" [ Edirne Sancağı Tahrir Defteri, 1456]
kātib, çerçi, cān-bāz, taşcı, takiyeci "cam oynatan?" [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
hokkabāz ve surāhibāz ve cānbāz (...) ve kāsebāz ve kadehbāz ve şīşebāz ve çanakbāz

Köken

Farsça cān-bāz جانباز z "canıyla oynayan, akrobat" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça cān جان z "can" ve Farsça bāz باز z "oynayan" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için can, +baz maddelerine bakınız.

Ek açıklama

Esas anlamı "can oynatan" olmakla beraber Evliya Çelebi ve benzeri örneklerde “kadeh oynatan” anlamında cām-bāz ile anlam kaynaşması görülür

Benzer sözcükler

cambazlık


09.09.2017
camekân

Farsça cāme-kan جامهكن z "soyunma odası, giysilik" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça cāma جامه z "giysi" ve Farsça kandan, kan- كندن, كن z "çıkarmak, soymak, soyunmak" sözcüklerinin bileşiğidir.

camız

Arapça cāmūs veya cāmūş جاموس/جاموش z "manda, su sığırı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen gamūş גמוש z sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Farsça ve Orta Farsça aynı anlama gelen gaw mēş گوميش z deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Orta Farsça gaw گو z "inek, sığır" sözcüğünden türetilmiştir. Orta Farsça sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *gʷṓw-s biçiminden evrilmiştir.

cami

Arapça mascīdu'l-cāmiˁ مسجيد ال)جامع) z "cuma mescidi, cuma namazı kılınan mescit" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cmˁ kökünden gelen cāmiˁ جامع z "toplayan, bir araya getiren" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Arapça camaˁa جَمَعَ z "topladı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

camia

Arapça cmˁ kökünden gelen cāmiˁ جامع z "toplayan, bir araya getiren" sözcüğünden türetilmiştir.

can

Farsça cān جان z "yaşam" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça gyān "ruh, yaşam" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Sanskritçe vyāna- "ruh" sözcüğü ile eş kökenlidir.