cehalet

cebir

Arapça cbr kökünden gelen cabr جبر z "1. kırık kemiği kaynaştırma, 2. sentez, matematikte cebir, 3. güç, zor, kuvvet, üstünlük" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cabara جبر z "1. birleştirdi, kaynaştırdı, 2. güç kullandı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice gəbar גבר z "güçlü ve üstün olmak" fiili ile eş kökenlidir.

cedel

Arapça cdl kökünden gelen cadal جدل z "kavga, niza, (ilimde) münazara, (mantıkta) diyalektik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cadala جدل z "burdu, doladı, katıştırdı" fiili ile eş kökenlidir. Bu sözcük Aramice/Süryanice gdl kökünden gelen gədal גְדַל z "burmak, ip örmek, sarmaştırmak, dolamak" fiili ile eş kökenlidir.

cedit

Arapça cdd kökünden gelen cadīd جديد z "1. kesik, taze biçilmiş (kumaş veya meyve), 2. yeni" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cadda جدّ z "1. biçti, 2. keskin idi, canlı ve gayretli idi" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

cefa

Arapça cfw kökünden gelen cafāˀ جفاء z "kabalık, eziyet, zahmet" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cafā جَفَا z "kırıcı davrandı" fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır.

cefakâr

Arapça cafāˀ "eziyet" ve Farsça kār "eden" sözcüklerinin bileşiğidir.

cehalet
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ anon., Tezkiretü'l-Evliya terc., 1341]
saŋa dört söz diyeyim kim ol dört söz cehāletdendür

Köken

Arapça chl kökünden gelen cahāla(t) جهالة z "bilmeme, habersiz olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cahala جهل z "bilmez idi" fiilinin faˁāla(t) vezninde masdarıdır.

Bu maddeye gönderenler

cahil (cühela), cehl, meçhul, tecahül


13.01.2015
cehd

Arapça chd kökünden gelen cahd جَهْد z "gayret etme, çabalama; gayret, çaba" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cahada جَهَدَ z "gayret etti" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

cehennem

Arapça cahannam جهنّم z "İslam mitolojisinde kıyamette günahkârların gideceği yer" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice gehīnnām veya geihīnnām גֵּהִינָּם z "Yahudi mitolojisinde Allah'ın insanlara gazabının bir simgesi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük öz (İbr) gei hinnōm גי הנּם z "Hinnom Vadisi, Kudüs yakınında bir yer" özel adından alıntıdır.

cehl

Arapça chl kökünden gelen cahl جَهْل z "bilmeme, cehalet" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cahala جَهَلَ z "bilmedi" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

ceket

Fransızca jaquette "kısa ceket" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca jaque "bir tür köylü ceketi" sözcüğünün küçültme halidir. (NOT: Bu sözcük İspanyolca aynı anlama gelen jaco sözcüğü ile eş kökenlidir. ) İspanyolca sözcük Arapça şkk kökünden gelen şakk شكّ z "çuval bezi, çul, örme beden zırhı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice şaḳḳ שַׁקּ z "çuval, çul" sözcüğünden alıntıdır.

celadet

Arapça cld kökünden gelen calāda(t) جلادة z "direnç, dayanıklılık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça caluda جَلُدَ z "direndi, sağlam idi" fiilinin faˁāla(t) vezninde masdarıdır. Bu sözcük Arapça cild جلد z sözcüğünden türetilmiştir.