cibilliyet

cıvır

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

cız

"ateşte kızarma sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

cızbız

cız "cızırtı sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

cızlam

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

cibayet

Arapça cby kökünden gelen cibāya(t) جباية z "vergi veya diğer gelir tahsilatı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cabā جَبَى z "su hakkı tahsil etti, haraç aldı, vergi aldı" sözcüğünün fiˁāla(t) vezninde masdarıdır.

cibilliyet
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed b. Kadı-i Manyas, Gülistan tercümesi, 1429]
velīkin χubs̠-ı nefs-i cibillī mütemekkin olmış-ıdı. [ anon., Ferec ba'd eş-şidde, 1451 yılından önce]
ammā cibilletümde muḥabbet-i nisvān ġālibdür [yaradılışımda kadın sevgisi egemendir]. Bir sāˁat mehrūlar ṣoḥbetinsüz olımazın.

Köken

Arapça cbl kökünden gelen cibilla(t) جبلّة z "yaradılış, karakter, huy" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cabala جَبَلَ z "kalıp döktü, şekil verdi" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Aramice/Süryanice gəbal גְבַל z "hamur yoğurmak, biçim vermek" fiili ile eş kökenlidir.


10.08.2015
cibinlik

Eski Türkçe çıbun "sinek" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lIk ekiyle türetilmiştir.

cibre

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

cici

ci-ci "güzel şey" çocuk sözünden türetilmiştir.

cicim

Farsça cācim جاجم z "renkli iple dokunan yer yaygısı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

cicoz

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.