deste

desktop

İngilizce desktop "masa üstü" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce desk "çalışma masası, tezgâh" ve İngilizce top "üst" sözcüklerinin bileşiğidir.

desperado

İspanyolca desperado "umudu tükenmiş, çaresiz, haydut" sözcüğünden alıntıdır. İspanyolca sözcük İspanyolca desperar "ümidi kesmek, ümitsiz olmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen desperare fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Latince sperare "ummak, ümidi olmak" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince spēs "ümit" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *spḗs "bereket, talih" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *speh₁- (*spē-) "iyi gitmek, başarılı olmak" biçiminden türetilmiştir.

despot

Yunanca despótis δεσπότης z "efendi, egemen, hükümdar" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca despótēs δεσπότης z "ev sahibi" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *déms-póti-s biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *dṓm "ev" ve Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *póti-s "güçlü, muktedir" sözcüklerinin bileşiğidir.

dest

Farsça dast دست z "el" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen dasta- sözcüğünden evrilmiştir. (NOT: Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen zasta- sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ǵʰés-to- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *ǵʰes- kökünden türetilmiştir.

destan

Farsça dastān veya dāsitān دستان/داستان z "anlatı, hikaye, mit" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde dasta- "bilgi" sözcüğü ile eş kökenlidir.

deste
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Mesud b. Ahmed, Süheyl ü Nevbahar terc., 1354]
revān bindi avcunda bir deste gül

Köken

Farsça daste دسته z "tutam, avuç, bir elin tutacağı miktar" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça dast دست z "el" sözcüğünden +a ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için dest maddesine bakınız.

Bu maddeye gönderenler

güldeste


14.11.2019
destek

Farsça dastak دستك z "«elcik», tutamak, alkış" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça dast دست z "el" sözcüğünün küçültme halidir.

destinasyon

Fransızca ve İngilizce destination "ulaşılacak hedef, gidilen yer" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince destināre "belirlemek, tayin etmek, kaderini çizmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince yazılı örneği bulunmayan *stenāre "durdurmak, dikmek, mukavim kılmak" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *stnéh₂- (*stnā́-) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *steh₂- (*stā-) "durmak" kökünden türetilmiştir.

destmal

Farsça dast māl دست مال z "mendil" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Farsça dast دست z "el" ve Farsça māl مال z "silen" sözcüklerinin bileşiğidir.

destroyer

İngilizce destroyer "1. yıkan, tahrip eden, 2. bir tür savaş gemisi" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: İkinci anlamda 1882 ABD.) İngilizce sözcük İngilizce destroy "yıkmak, tahrip etmek" fiilinden +er ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Fransızca destruir "a.a. [mod. détruir]" fiilinden alıntıdır. Eski Fransızca fiil Latince aynı anlama gelen destruere fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Latince struere, struct- "dikmek, inşa etmek" fiilinden de+ önekiyle türetilmiştir.

destur

Farsça dastūr دستور z "1. «el almış», bilge, bilgin, vezir, 2. «el alma», ruhsat, izin, müsaade" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça dastwar "1. Zerdüşt rahibi, bilge kişi, otorite, 2. doğru dini öğreti, töre, yasa" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça dast "el" ve Orta Farsça āvar "sahip" sözcüklerinin bileşiğidir.