dimağ

dilhun

Farsça dil χūn دل خون z "yüreği kanayan" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Farsça dil دل z "yürek" ve Farsça χūn خون z "kan" sözcüklerinin bileşiğidir.

dilim

Eski Türkçe tilim "dilim" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe til- fiilinden Eski Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.

dilmaç

Eski Türkçe tılmaç "tercüman" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tıl "dil" sözcüğünden Eski Türkçe +mAç2 ekiyle türetilmiştir.

dilrüba

Farsça dil-rubā "yürek çalan, gönül çelen" sözcüğünden alıntıdır.

dilşad

Farsça dilşād دلشاد z "gönlü mutlu" sözcüğünden alıntıdır.

dimağ
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
çün ṣurat cāmiˁ dimāġ minber-durur [yüz cami, beyin minberdir]

Köken

Arapça dmġ kökünden gelen dimāġ دماغ z "beyin" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Farsça damāġ دماغ z "burun, nefes" sözcüğü ile eş kökenlidir.


16.04.2015
din

Arapça dyn kökünden gelen dīn دين z "inanç ve ibadet kuralları sistemi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen dēn sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde daenā- "a.a., özellikle Ahuramazd veya Zerdüşt dini" sözcüğünden alıntıdır.

din|mek

Eski Türkçe tın- "1. soluk almak, 2. dinmek, dinlenmek" fiilinden evrilmiştir.

dinamik

Fransızca dynamique "1. güce ilişkin, 2. güçlü, atak, canlı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca dynamikós δυναμικός z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca dýnamai δύναμαι z "edebilmek, gücü olmak" fiilinden +ik° ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *dewh₂- (*dew-) "yapmak, etmek, hayırlı olmak" biçiminden evrilmiştir.

dinamit

Dynamite "patlayıcı madde adı" ticari markasından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1867 Alfred Nobel, İsv. sanayici.) Bu sözcük Eski Yunanca dynámis δυνάμις z "güç" sözcüğünden türetilmiştir.

dinamo

Fransızca ve İngilizce ve Almanca dynamo sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca dynamo­elektrische Maschine "gücü elektrik akımıa ve elektrik akımını güce çeviren motor" sözcüğünün kısaltmasıdır. (İlk kullanımı: 1867 Werner Siemens, Alm. mühendis (1816-92).) Bu sözcük Eski Yunanca dynámis δυνάμις z "güç" sözcüğünden türetilmiştir.