ekspertiz

ekskavatör

Fransızca excavateur veya İngilizce excavator "toprak kazma makinası" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince excavare "oyup boşaltmak" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince cavare "oymak, kazmak" fiilinden e(x)+ önekiyle türetilmiştir.

eksklüsif

Fransızca exclusif veya İngilizce exclusive "dışlayıcı, münhasır" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince excludere "dışlamak, kapatıp dışarıda bırakmak" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince claudere, claus- "kapatmak" fiilinden e(x)+ önekiyle türetilmiştir.

ekspedisyon

Fransızca expédition "sefer, özellikle askerî sefer veya keşif seferi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen expeditio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince expedire "yola koymak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince pēs, ped- "ayak" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

eksper

Fransızca expert "uzman" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince expertus "denenmiş, tecrübeli, uzman" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince experiri "denemek, sınamak, deneyerek öğrenmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Latince yazılı örneği bulunmayan *periri "denemek" fiilinden e(x)+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *per-ih₂-i̯e- (*per-ī-i̯e-) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *per-¹ "denemek, sınamak, riske girmek" kökünden türetilmiştir.

eksperiman

Fransızca experiment "deney, tecrübe" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince experimentum "deneyle elde edilen sonuç, kanıt" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince experiri "denemek, sınamak" fiilinden +ment° ekiyle türetilmiştir.

ekspertiz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Resmi Gazete, 1929]
Sigorta primi ve ekspertiz masrafı

Köken

Fransızca expertise "uzmanlık" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için eksper maddesine bakınız.


26.08.2017
eksport

İngilizce export "ihraç etmek, ihracat" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince exportare "dışarı taşımak" fiilinden alıntıdır. Bu sözcük Latince portare "taşımak" fiilinden e(x)+ önekiyle türetilmiştir.

ekspozisyon

Fransızca exposition "sergileme, sergi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince expositio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince exponere "sergilemek, dışarı koymak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince ponere, posit- "koymak" fiilinden e(x)+ önekiyle türetilmiştir.

ekspres

Fransızca expresse "hızlı, direkt, özellikle hızlı tren" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce aynı anlama gelen express sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince expressus "açık, net, belli bir amaca yönelik" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince exprimere "(sıkıp) özünü çıkarmak, dışa vurmak, ifade etmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Latince premere, press- "basmak, sıkmak" fiilinden e(x)+ önekiyle türetilmiştir.

ekspresyon

Fransızca expression "ifade, deyim" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince exprimere "ifade etmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir.

ekstaz

Fransızca ecstase "kendinden geçme, vecd, trans" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca ékstasis έξτασις z "1. yer veya durum değiştirme, 2. kendinden geçme, vecd, trans" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca eksístēmi, eksta- εξίστημι, εξτα- z "1. yer veya durum değiştirmek, 2. bilincini yitirmek" fiilinden +sis ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca ʰístēmi, stā- ἵ̔στημι, στα- z "durmak" fiilinden ek+ önekiyle türetilmiştir.