enstrüman

ense

Orta Türkçe eŋse "boynun arka tarafı" sözcüğünden evrilmiştir.

ensest

Fransızca inceste "gayrımeşru cinsel ilişki (özellikle aile içi)" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince incestus "yasak, haram, sınırı aşan" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince castus "dini kurallara uygun, temiz, bakir" sözcüğünden in+2 önekiyle türetilmiştir.

enstalasyon

Fransızca ve İngilizce installation "1. (makam veya mevkiye) atama, 2. (sistem veya mekanizma) kurma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince installare "atamak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *stalljan "koymak, dikmek" fiilinden türetilmiştir. Germence fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *stol-nó-s biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *stel- "koymak, dikmek" kökünden türetilmiştir.

enstantane

Fransızca instantané "anlık, göz açıp kapayıncaya kadar olan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca instant "an" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince instans "elde olan, hazır, şimdiki" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince instāre "durmak, varolmak, hazır olmak" fiilinden +ent° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince stāre, stat- "durmak" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir.

enstitü

Fransızca institut "araştırma kurumu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince institutus "kurulmuş olan şey, kurum" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince instituere "dikmek, kurmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Latince statuere, statut- "durdurmak, dikmek, kurmak" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince status "durum, duruş" sözcüğünden türetilmiştir.

enstrüman
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"çalgı" [ Akşam - gazete, 1924]
Saniyen, Ekrem Bey'in enstrümanı fenadır, hımhım bir ses çıkarıyor.

Köken

Fransızca instrument "1. araç, alet, 2. müzikte çalgı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen instrumentum sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince instruere, struct- "kurmak, oluşturmak, donatmak, teçhiz etmek" fiilinden +ment° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince struere, struct- "yığmak, dikmek, inşa etmek" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için strüktür maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

enstrümantal, enstrümantasyon


19.12.2012
entansif

Fransızca intensif "yoğun" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince intendere "germek, zorlamak, abartmak" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir.

entari

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

entbent

Farsça and ū band اند و بند z "düğüm düğüm, boğum boğum" deyiminden alıntıdır.

entegral

Fransızca intégral "1. bütünsel, tümel, 2. matematikte entegral" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince integralis "bütünsel" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince integer "tam, bütün" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

entegrasyon

Fransızca intégration "bütünleme, bütünleşme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince integrare "bütünlemek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince integer "dokunulmamış, tam, bütün" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Latince tengō, tact- "dokunmak" fiilinin isimden türetilmiş fiilidir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *teh₂g- (*tāg-) biçiminden evrilmiştir.