eziyet

ezan

Arapça Aḏn kökünden gelen aḏān أذان z "duyurma, anons, özellikle namaza çağrı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça aḏina أذن z "kulak verdi" fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır. Bu sözcük Arapça uḏn "kulak" sözcüğünden türetilmiştir.

ezber

Farsça az bar veya az barm أز بر/برم z "hafızadan" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Farsça az "-den (ayrılma edatı)" ve Farsça barm برم z "hafıza, hıfz" sözcüklerinin bileşiğidir.

ezcümle

Farsça az cumle أز جملة z "bütünüyle, toplu olarak" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Farsça az "-den (ayrılma edatı)" ve Arapça cumla(t) جملة z "bütün" sözcüklerinin bileşiğidir.

ezel

Arapça Azl kökünden gelen azal أزل z "sonsuz geçmiş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice Azl kökünden gelen azal אַזַל z "1. geçmek, gitmek, 2. ölmek" fiilinden alıntıdır. (Kaynak: Jastrow, Dict. of the Targumim, Talmud Bavli etc. sf. 37.)

ezgi

Türkiye Türkçesi ez- fiilinden Türkiye Türkçesinde +gU ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

eziyet
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Seyf-i Sarayî, Gülistan tercümesi, 1391]

Köken

Arapça Aḏy kökünden gelen aḏiya(t) أذيّة z "rahatsız eden şey, zahmet" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça aḏā أذَا z "rahatsız oldu, eziyet çekti" fiilinin faˁla(t) vezninde masdarıdır.

Daha fazla bilgi için eza maddesine bakınız.


16.09.2017
ezkaza

Farsça az ḳażā از قضا z "kazadan (dolayı), kazara" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Farsça az "-den (ayrılma edatı)" ve Arapça ḳaḍāˀ قضاء z sözcüklerinin bileşiğidir.

ezoterik

Fransızca ésotérique veya İngilizce esoteric "batıni, gizli ilimlere ait" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca esōterikós εσωτερικός z "içsel, batıni" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca esōtéron εσωτέρον z "içeride olan" sözcüğünden +ik° ekiyle türetilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca ésō έσω z "iç, içeri" fiilinden türetilmiştir.

faal

Arapça fˁl kökünden gelen faˁˁāl فعّال z "yapıcı, edici, eyleyici" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça faˁala فَعَلَ z "etti, eyledi" fiilinin faˁˁāl vezninde meslek adııdır.

faaliyet

Arapça fˁl kökünden gelen faˁˁāl فعال z "eyleyici, etkin" sözcüğünden +īya(t)2 ekiyle türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça faˁala فَعَلَ z "etti, eyledi" fiilinin meslek adııdır.

fabl

Fransızca fable "masal, mesel" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince fabula "küçük anlatı, masal" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince fari, fat- "söylemek, anlatmak" fiilinin küçültme halidir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bʰeh₂-¹ (*bʰā-) "söylemek" biçiminden evrilmiştir.