fazıl

fayans

Fransızca faïence "çömlek üzerine işlenen bir tür sır ve bu yöntemle imal edilen eşya" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Faenza "İtalya'da bir kent" özel adından türetilmiştir.

fayda

Arapça fyd kökünden gelen fāˀida(t) فائدة z "yararlanma, kazanç, ası" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça fāda فَادَ z "yararlandı" fiilinin fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişilidir.

fayrap

İngilizce fire up "«ateşi artır!», buharlı gemilerde hız emri" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce fire "ateş" (NOT: Bu sözcük Eski İngilizce aynı anlama gelen fýr sözcüğünden evrilmiştir. Eski İngilizce sözcük Germence aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *fūri- biçiminden evrilmiştir. Germence biçim Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *péh₂wr̥ (*pā́wr̥) biçiminden evrilmiştir. ) ve İngilizce up "yukarı hareket bildiren edat" sözcüklerinin bileşiğidir.

fayton

Fransızca phaéton "kiralık at arabası" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Phaëton "mitolojide Helios'un at arabasını ödünç alıp deviren oğlu" özel adından türetilmiştir.

faz

Fransızca phase "evre, özellikle ayın evreleri" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Yeni Latince phasis "ayın evresi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca phásis φάσις z "ışıma" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca phaínō, pha- φαίνω, φα- z "ışımak, aydınlanmak" fiilinden +sis ekiyle türetilmiştir.

fazıl
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Nasırüddin Rabguzi, Kısasü'l-Enbiya, 1310]
ˁālim ü fāżıl u kāmil [ anon., Ferec ba'd eş-şidde, 1451 yılından önce]
bir ˁāḳıl, fāżıl, muḥterem, muḥteşim, muḥsin, müşfik, müdekkik ve muvaffıḳ kişiyi vezīr ü müşīr idinmiş-idi.

Köken

Arapça fḍl kökünden gelen fāḍil فاضل z "faziletli, seçkin, üstün" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça faḍala فَضَلَ z "arttı, aştı, üstün idi" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

Daha fazla bilgi için fazilet maddesine bakınız.

Ek açıklama

Türkçede fazıl ve fadıl biçimleri kullanılır.

Benzer sözcükler

fadıl

Bu maddeye gönderenler

efdal


13.08.2017
fazilet

Arapça fḍl kökünden gelen faḍīla(t) فضيلة z "üstünlük, seçkinlik, erdem" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça faḍala فَضَلَ z "arttı, aştı, üstün idi" fiilinin faˁīlā(t) vezninde sıfat dişilidir.

fazla

Arapça fḍl kökünden gelen faḍla(t) فضلة z "ölçünün üzerinde olan şey, artık, ekstra" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça faḍala فَضَلَ z "arttı, aştı, çok oldu, çok geldi, üstün idi" fiilinin faˁla(t) vezninde ismi merresidir.

fe+

Arapça fa ف z "için, uğruna (edat)" parçacığından alıntıdır.

fecaat

Arapça fcˁ kökünden gelen facīˁa(t) فجيعة z "acı veren olay, musibet, trajedi" sözcüğünden alıntıdır.

fecayi

Arapça fcˁ kökünden gelen facāˀiˁ فجائع z "facialar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça facīˁa(t) sözcüğünün fawāˁil vezninde çoğuludur.