frengi

free

İngilizce free "1. cömert, soylu (esk.) 2. özgür, köle olmayan, serbest, 3. bedava" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *frijo- "cömert, soylu" biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *priH-ó-s (*prī-ó-s) "sevilen, dost" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *prei̯H- (*prei̯-) "sevmek, barışık olmak" kökünden türetilmiştir.

free shop

İngilizce duty-free shop "gümrüksüz veya vergisiz satış dükkânı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce free "özgür, muaf" ve İngilizce shop "dükkân" sözcüklerinin bileşiğidir.

freelance

İngilizce freelance "1. serbest silahşor [esk.], 2. maaşsız ve serbest çalışan (gazeteci)" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce free "serbest, özgür" ve İngilizce lance "mızrak, mızrakçı" sözcüklerinin bileşiğidir.

frekans

Fransızca fréquence "1. tekrarlanma sıklığı, 2. elektromanyetik dalga sıklığı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince frequentia sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince frequens, t- "sık, sıkışık, kalabalık" sözcüğünden +entia ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bʰrekʷ- "tıkmak, sıkmak" kökünden türetilmiştir.

fren

Fransızca frein "1. gem, 2. at arabası ve otomobilde teker pabucu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince frenum "atlara vurulan gem" sözcüğünden evrilmiştir.

frengi
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"Frenk malı" [ Codex Cumanicus, 1303]
stamega [bir tür kumaş] - Tr: frangi suf "... Avrupa'dan yayılan bir bulaşıcı hastalık, frengi" [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
nice biŋ marīz cerebe ve frengīye mübtelā kefereler gelüp bu ılıcalara girüp (...) şifā bulurlar

Köken

Arapça farankī veya farancīī فرنكى z "Frenk'e ait, Batı Avrupalı" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için frenk maddesine bakınız.


10.04.2015
frenk

Arapça frank "her türlü Batı Avrupalı" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Fransızca Franc veya Geç Latince Francus "Frank, Fransız" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *franke "özgür, muaf" biçiminden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

frenoloji

Fransızca phrénologie "kafatası ölçümüyle kişilik analizine dayanan eski bilim" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca aynı anlama gelen Phrenologie sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: Johann Spurzheim (1776-1832), Alman tabip.) Bu sözcük Eski Yunanca phrḗn φρήν z "akıl" sözcüğünden türetilmiştir.

frer

Fransızca frère "1. erkek kardeş, 2. Katolik keşiş veya tarikat mensubu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince frater "erkek kardeş" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *bʰréh₂tēr (*bʰrā́tēr) biçiminden evrilmiştir.

fresk

Fransızca fresque "taze sıvaya uygulanan resim" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca fresco "taze, diri, serin, taze sıvaya uygulanan resim" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *frisk- "taze, diri" biçiminden alıntıdır.

freze

Fransızca fraiser "freze makinası ile metal işlemek" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Fransızca fraise "16. yy'da kullanılan fırfırlı dantel boyunluk" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.