göğem

göç|mek

Eski Türkçe köç- "kalkıp gitmek, taşınmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe köt- "kaldırmak" fiilinden Eski Türkçe +Iş- ekiyle türetilmiştir.

göçebe

Türkiye Türkçesi göçer oba veya göçer evlü "göçücü yörük topluluğu, göçer halkı" sözcüğünden evrilmiştir.

göçmen

Türkiye Türkçesi göçmel "muhacir" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi göç- fiilinden türetilmiştir.

gödelek

Türkiye Türkçesi güdük "kısa ve kalın" sözcüğü ile eş kökenlidir.

göğel

Türkiye Türkçesi gök "açık mavi veya yeşil renk" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +Il2 ekiyle türetilmiştir.

göğem
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Kıpçakça: "sarı? erik, kayısı?" [ anon., et-Tuhfetu'z-Zekiyye fi'l-Lugati't-Türkiyye, 1400 yılından önce]
barḳūḳ [Ar.]: kögen irik Türkiye Türkçesi: [ Lugat-i Halimi, 1477]
ālūça [Fa.]: Uvacuk saruca erük, (...) egerçi baˁzı erbāb-ı lugat gögemdür diyü naḳl eyledi. Türkiye Türkçesi: [ Türkiye'de Halk Ağızlarından Derleme Sözlüğü, 1960 yılından önce]
göğem: 1. Hayvanlara zarar veren gök rengi bir çeşit sinek, 2. Bir çeşit yabani, ekşi erik.

Köken

Türkiye Türkçesi gök sözcüğünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için gök maddesine bakınız.

Ek açıklama

TTü gök sıfatı ve türevleri her türlü açık renk (mavi, yeşil, sarı) anlamında görülür. Sözcüğe eklenen +em ekinin işlevi açık değildir.


02.02.2018
göğer|mek

Eski Türkçe kȫk "gök, mavi, yeşil" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)Ar- ekiyle türetilmiştir.

göğüs

Eski Türkçe kögüz "ses ve nefes aygıtı, göğüs" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kög "avaz, şarkı" sözcüğü ile eş kökenlidir.

gök

Eski Türkçe kȫk "gökyüzü, mavi" sözcüğünden evrilmiştir.

gökçe

Türkiye Türkçesi gök sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +çA ekiyle türetilmiştir.

göl

Eski Türkçe köl "göl, su birikintisi" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Orta Farsça kōl "çukur, batak" sözcüğü ile eş kökenlidir. (Kaynak: Desmond Durkin-Meisterernst, Dictionary of Manichaean Middle Persian and Parthi sf. 213)