glüten

gliserin

Fransızca glycérine "kokusu şekere benzeyen bir kimyasal madde" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: Michel-Eugene Chévreul, Fr. kimyacı (1786-1889).) Fransızca sözcük Eski Yunanca glykerós γλυκερός z "tatlı, şekersi" sözcüğünden +in° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca glykýs γλυκύς z "tatlı" sözcüğünden türetilmiştir.

glob

Fransızca globe "küre" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen globus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *glebʰ- biçiminden evrilmiştir.

global

Fransızca global "genel, bütünsel, küresel" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca globe "top, küre" sözcüğünden türetilmiştir.

globülin

Fransızca globuline veya İngilizce globulin "kanda bulunan bir protein" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İngilizce globule "kürecik" sözcüğünden türetilmiştir. İngilizce sözcük Latince globus "küre" sözcüğünün küçültme halidir.

glokom

Yeni Latince glaucoma "göz bebeğinin matlaşmasına yol açan bir göz hastalığı" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Eski Yunanca glaukós γλαυκός z "yeşilimsi mavi" sözcüğünden türetilmiştir.

glüten
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cemiyeti Tıbbiyei Osmaniye, Lugat-i Tıbbiye, 1873]
Gluten [Fr.]: lifîn-i nebati, glüten.

Köken

Fransızca gluten "tahılllarda bulunan tutkalsı madde" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1787 Guyton de Morveau, Fr. kimyacı.) Fransızca sözcük Latince gluten, glutin- "zamk, tutkal" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gleh₁i̯- (*glēi̯-) "balçık, vıcık" biçiminden evrilmiştir.

Ek açıklama

Latince sözcüğün kökeni için ▪ Ernout & Meillet, Dict. etym. de la langue latine sf. 494-95. İngilizce glue "tutkal" aynı Latince sözcüğün kökünden gelir.

Bu maddeye gönderenler

aglütinasyon


13.01.2018
gnays

Almanca Gneis "bir tür kaya" sözcüğünden alıntıdır. Almanca sözcük Eski Yüksek Almanca gneisto "kıvılcım" sözcüğünden türetilmiştir.

gnostik

Fransızca gnostique veya İngilizce gnostic "antik çağda bir felsefe ekolü ve bu ekole mensup kimse" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca gnōstikós γνωστικός z "bilen, bilgili, antik çağda bir felsefe ekolü ve bu ekole mensup kimse" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca gignōskō, gnō- γιγνωσκω, γνω- z "bilmek" fiilinden +istik° ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *ǵneh₃- (*ǵnō-) biçiminden evrilmiştir.

go

İngilizce go "Çin kökenli bir strateji oyunu" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Japonca aynı anlama gelen igo 囲碁 z sözcüğünden alıntıdır.

goblen

Fransızca gobelin "resimli duvar halısı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük (Gilles ve Jehan) Gobelin "15. yy Fransız tekstil üreticisi kardeşler" özel adından türetilmiştir.

gocuk

Bulgarca kojuχ "kürklü" sözcüğünden alıntıdır. Bulgarca sözcük Bulgarca koja "kürk, post" sözcüğünden türetilmiştir.