hıdrellez

hezarfen

Farsça hazār هزار z "bin" ve Arapça fann فنّ z "beceri, hüner, teknik" sözcüklerinin bileşiğidir.

hezeyan

Arapça hḏy kökünden gelen haḏayān هذيان z "sayıklama, boş ve anlamsız konuşma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça haḏā هذا z "sayıkladı" fiilinin faˁalān vezninde masdarıdır.

hezimet

Arapça hzm kökünden gelen hazīma(t) هزيمة z "bozgun, yenilgi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça hazama هَزَمَ z "bozguna uğrattı" fiilinin faˁīlā(t) vezninde sıfat dişilidir.

hıçkır|mak

Orta Türkçe ınçḳır- "hıçkırmak" fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil ses yansımalı sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +kIr- ekiyle türetilmiştir.

hıdiv

Farsça χidīw خديو z "hükümdar, padişah, vezir" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Harezmce χwadēw "hükümdar" sözcüğünden alıntıdır.

hıdrellez
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Filippo Argenti, Regola del Parlare Turco, 1533]
chederellés [χıdırellez]: Sto Giorgio [eski takvimle 23 Nisan'da (yeni 6 Mayıs) yortusu kutlanan aziz]

Köken

öz (Ar) χiḍr خضر z "Kuranda adı geçen kutsal kişilik, Hızır" ve öz (Ar) ilyās إلياس z "İbrani peygamberlerinden biri, Eliyahu" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için hızır maddesine bakınız.

Ek açıklama

Arapça χiḍr adı standart İstanbul Türkçesine χızır olarak aktarılırken, bazı Anadolu ağızlarında χıdır biçimi tercih edilmiştir.


07.08.2015
hıfz

Arapça ḥfẓ kökünden gelen ḥifẓ حفظ z "1. koruma, saklama, 2. ezberleme, özellikle Kuran'ı ezberleme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥafaẓa حفظ z "korudu, sakladı" fiilinin fiˁl vezninde masdarıdır.

hıfzısıhha

Arapça ḥifẓ حفظ z "koruma" ve Arapça ṣiḥḥa(t) صحّة z "sağlık" sözcüklerinin bileşiğidir.

hık

"sert nefes ve sümkürme sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

hılat

Arapça χlˁ kökünden gelen χilˁa(t) خلعة z "her türlü giysi, özellikle ödül ve onurlandırma için hediye edilen giysi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χalaˁa خلع z "(giysi) çıkardı, soydu" fiilinden alıntıdır.

hım

"burun sesi" Ses yansımalı sözcüktür.