haçan

hacip

Arapça ḥcb kökünden gelen ḥācib حاجب z "1. perdeci, kapıcı, 2. saray hizmetçisi, mabeyinci" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥacaba "örttü, sakladı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

hacir

Arapça ḥcr kökünden gelen ḥacr حجر z "kısıtlama, yasaklama, engel" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥacara حجر z "kısıtladı, yasakladı, köstek vurdu" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice #χgr חגר z "tuttu, bağladı, ayağına köstek vurdu" kökü ile eş kökenlidir. )

haciz

Arapça ḥcz kökünden gelen ḥacz حجز z "engel, bariyer, ayıraç, birinin bir hakkı kullanmasına engel olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥacaza حجز z "engelledi, ayırdı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

hack

İngilizce hack "1. balta veya kaba bıçakla doğramak, 2. bir bilgisayar sistemine izinsiz girmek" fiilinden alıntıdır. İngilizce fiil Eski İngilizce haccian "balta veya bıçakla doğramak" fiilinden evrilmiştir. Bu sözcük Germence aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *hakkôn biçiminden evrilmiştir.

haç

Ermenice χaç խաչ z "1. direk, kazık, 2. çarmıh" sözcüğünden alıntıdır.

haçan
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
kaçan keldiŋ [[ne zaman geldin]], kaçan barsa sen [[keşke gitsen]] Kıpçakça: [ Codex Cumanicus, 1303]
tengri sêdân [sendän] hačan tuvmis [tanrı (İsa) senden ne zaman ki doğmuş]

Köken

Eski Türkçe kaçan "ne zaman, nasıl [soru zarfı]" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kaç "[soru sıfatı]" sözcüğünden Eski Türkçe +(I)n ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için kaç maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

kaçan


17.03.2015
had

Arapça ḥdd kökünden gelen ḥadd حدّ z "1. keskin kenar, özellikle bıçak ağzı, 2. sınır, 3. yasak, özellikle Kuran tarafından getirilen yasak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥadda حَدَّ z "1. biledi, 2. sınırladı, yasakladı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

hadde

Arapça ḥdd kökünden gelen ḥadda(t) حدّة z "keskinlik, bilenme (özellikle kılıç, çelik), bileylenebilirlik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥadda حادّ z "kesti" fiilinin faˁla(t) vezninde masdarıdır.

haddizatında

Arapça fī ḥaddi'l-ḏāt فى حدّ الذات z "kendi doğasının sınırları içinde" deyiminden alıntıdır. Arapça deyim Arapça ḥadd حدّ z "sınır" ve Arapça ḏāt ذات z "öz, doğa, kişilik" sözcüklerinin bileşiğidir.

hademe

Arapça χdm kökünden gelen χadama(t) خدمة z "hizmetçiler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χādim خادم z "hizmetçi" sözcüğünün faˁala(t) vezninde çoğuludur.

hadım

Arapça χdm kökünden gelen χādim خادم z "hizmetçi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χadama خدم z "hizmet etti" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.