han2

hamule

Arapça ḥml kökünden gelen ḥamūla(t) حَمُولة z "yük hayvanı, bir hayvanın taşıdığı yük" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥamala حَمَلَ z "taşıdı" fiilinin faˁūlā(t) vezninde masdarıdır.

hamur

Arapça χmr kökünden gelen χamīr خمير z "kabarmış, mayalanmış, mayalanmış hamur" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χamara خمر z "kabardı, mayalandı" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

hamuş

Farsça χāmūş خاموش z "dilsiz, sessiz" sözcüğünden alıntıdır.

hamut

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

han1

Farsça ve Orta Farsça χān خان z "konak, konut" sözcüğünden alıntıdır.

han2
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Uyğur Kağan Yazıtı, 759]
Ozmış tégin χān bolmış [Ozmış Tigin hükümdar olmuş] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
χān [[Türklerin en üst hükümdarına (al-maliku'l aˁzām) bu unvan verilir (...) χāḳān ve χān, her iki biçim kullanılır.]] Kıpçakça: [ Ebu Hayyan, Kitabu'l-İdrak, 1312]
[[ḳān ayrıca hükümdar (al-malik) anlamında kullanılır]]

Köken

Eski Türkçe χaḳan veya χaġan veya χān "hükümdar" sözcüğünden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için hakan maddesine bakınız.

Ek açıklama

Eski Türkçe χaġan/χāḳān unvanının varyant biçimidir. 13. yy'dan sonra özellikle Doğu Türk dillerinde daha düşük mertebedeki çeşitli iktidar sahipleri için kullanılır.

Benzer sözcükler

hanlık, hanzade

Bu maddeye gönderenler

hanım (haminne)


26.03.2015
hançer

Arapça ḥncr kökünden gelen ḥancar حنجر z "kısa savunma bıçağı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen χangərā חנגרא z sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Bu sözcük Soğdca aynı anlama gelen χangar sözcüğü ile eş kökenlidir. )

hançere

Arapça ḥncr kökünden gelen ḥancara(t) حنجرة z "boğazın üst kısmı, gırtlak, veya boğazı kapatan kas" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük İbranice aynı anlama gelen gargeret גרגרת z sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen gangaritu sözcüğü ile eş kökenlidir. )

handan

Farsça χʷandān خوَندان z "gülen, gülümseyen" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça χʷandan خوَندن z "gülmek" fiilinden +ā(n) ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça χandag "gülme" sözcüğü ile eş kökenlidir.

handikap

İngilizce handicap "1. çeşitli atlara şanslarını eşitlemek için farklı ağırlıklar yüklendiği at yarışı türü, 2. oyunda rakibe tanınan avantaj, 3. dezavantaj" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce hand i' cap "«el şapkada», eski bir oyun" deyiminden türetilmiştir. Bu sözcük İngilizce hand "el" ve İngilizce cap "külah, şapka" sözcüklerinin bileşiğidir.

handiyse

Eski Türkçe kanda veya kayda "nerede" sözcüğünden türetilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kañu "ne, hangi" sözcüğünden Eski Türkçe +dA ekiyle türetilmiştir.