hars

harmandalı

Türkiye Türkçesi χarbendelü "«kervancılar», Anadolu'da bir cemaat adı" sözcüğünden türetilmiştir. Türkçe sözcük Farsça χarbande خربنده z "eşekçi, kervancı" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Farsça χar خر z "eşek" ve Farsça bande بنده z "kul, uşak" sözcüklerinin bileşiğidir.

harmani

Türkiye Türkçesi harvanī "kolsuz cübbe, pelerin" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

harp1

Arapça ḥrb kökünden gelen ḥarb حرب z "savaş, cenk" sözcüğünden alıntıdır.

harp2
harpuşta

Farsça χarpuşte خر پشته z "eşek sırtı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça χar خر z "eşek" ve Farsça puşta پشته z "sırt" sözcüklerinin bileşiğidir.

hars
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"tarım" [ Meninski, Thesaurus, 1680]
hars: ekin ekmek, kesb etmek Yeni Osmanlıca: "... kültür" [ Ziya Gökalp, , 1917]
Her milletdeki müesseselerin mecmuuna o milletin harsı (culture) denilir.

Köken

Arapça ḥrs̠ kökünden gelen ḥarṯ حرث z "kültivasyon, tarla sürme, tarım" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥaraṯa حرث z "toprağı sürdü, ekip biçti" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır. (NOT: Bu sözcük İbranice ḥāraş חָרַשׁ z "1. kazmak, hakketmek, 2. toprak sürmek, 3. yazı yazmak" fiili ile eş kökenlidir. )

Ek açıklama

Derivatif anlamı Ziya Gökalp tarafından Fransızca culture karşılığı olarak tedavüle sokulmuştur. Karş. kültür, ekin.


12.11.2014
hartuç

İtalyanca cartoccio veya Fransızca cartouche "kartuş, kapsül" sözcüğünden alıntıdır.

harup

Arapça χarrūb veya χarnūb خرّوب/خرنوب z "keçiboynuzu" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen ḥarrūb חרוב z sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen harūbu sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Akatça sözcük Sumerce aynı anlama gelen harub sözcüğünden alıntıdır.

has

Arapça χṣṣ kökünden gelen χāṣṣ خاصّ z "ayrı, özel, seçilmiş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χaṣṣa خَصَّ z "seçti, ayırdı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

hasar

Arapça χsr kökünden gelen χasār خَسَار z "kayıp, zarar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χasira خَسِرَ z "hasar gördü, zarara uğradı" fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır.

hasat

Arapça ḥṣd kökünden gelen ḥaṣad حصد z "burma, ekin biçme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥaṣada حصد z "burdu, ekin biçti" fiilinin faˁal vezninde masdarıdır.