hurç

humus2

Arapça ḥmṣ kökünden gelen ḥimmiṣ حمّص z "nohut" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen ḥemṣīn, ḥemṣāy חֶמְצין z sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice χāmaṣ חָמַץ z "ekşitmek, mayalamak" fiili ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

hun

Farsça χūn خون z "kan" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen vohunī sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Proto-İranca (Ana-İranca) aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *χʷahun sözcüğünden evrilmiştir. (Kaynak: Christian Bartholomae, Altiranisches Wörterbuch sf. 1434)

hunhar

Farsça χūnχʷār خونخوار z "kan içici, gaddar, zalim" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça χūn خون z "kan" ve Farsça χʷār veya χor خوار z "yiyen veya içen" sözcüklerinin bileşiğidir.

huni

Yeni Yunanca χoní χωνί z "külah şeklinde sıvı akıtma aracı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Orta Yunanca χoníon χωνίον z sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca χoánē veya χṓnē χοάνη/χώνη z "akıtma yeri, ibriğin ağzı, huni" sözcüğünden evrilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca χéō χέω z "(sıvı) dökmek, akıtmak" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ǵʰew- "(sıvı) dökmek, akıtmak" biçiminden evrilmiştir.

hurafe

Arapça χrf kökünden gelen χurāfa(t) خرافة z "mitos, hayali hikâye" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χarafa خرف z "bunadı, boş konuştu, masal anlattı" fiilinin fuˁāla(t) vezninde ismi merresidir.

hurç
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Meninski, Thesaurus, 1680]
χarc, pl. χırece: hegbe. [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
χurc: büyük meşin heybe.

Köken

Arapça χrc kökünden gelen χurc veya χarc خَُرْج z "atın eğerine çift taraflı olarak asılan heybe" sözcüğünden alıntıdır.


29.07.2015
hurda1

Farsça χorde خورده z "yenmiş şey, artık, kırıntı, küçük ve önemsiz şey" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen χʷartag sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça χʷartan "yemek" fiilinden +a ekiyle türetilmiştir.

hurda2

Arapça χdˁ kökünden gelen χudˁa(t) خدعة z "aldatma, hile" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χadaˁa خدع z "sakladı, kandırdı" fiilinin fuˁla(t) vezninde ismi merresidir.

hurdahaş

Farsça χord u χāş خورد و خاش z "kırık dökük" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Farsça χord خورده z "yenik, artık, kırıntı" ve Farsça χāş خاش z "yonga, kırpıntı" sözcüklerinin bileşiğidir.

huri

Arapça ḥwr kökünden gelen ḥūr veya ḥūrī حورية z "İslam inancında cennette bulunan güzel kadın" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Orta Farsça hurūst "güzel-yüzlü, güzel biçimli" sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen hu-raoḏa sözcüğünden alıntıdır. Avestaca sözcük Avesta (Zend) dilinde hu "güzel" ve Avesta (Zend) dilinde raoḏa- "yetişme, büyüme, şekil, endam" sözcüklerinin bileşiğidir.

hurma

Farsça χurmā خرما z "yemiş, özellikle taze hurma" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça χormag "yemiş" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça χordan, χor "yemek" sözcüğünden türetilmiştir.