hurdahaş

huni

Yeni Yunanca χoní χωνί z "külah şeklinde sıvı akıtma aracı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Orta Yunanca χoníon χωνίον z sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca χoánē veya χṓnē χοάνη/χώνη z "akıtma yeri, ibriğin ağzı, huni" sözcüğünden evrilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca χéō χέω z "(sıvı) dökmek, akıtmak" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ǵʰew- "(sıvı) dökmek, akıtmak" biçiminden evrilmiştir.

hurafe

Arapça χrf kökünden gelen χurāfa(t) خرافة z "mitos, hayali hikâye" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χarafa خرف z "bunadı, boş konuştu, masal anlattı" fiilinin fuˁāla(t) vezninde ismi merresidir.

hurç

Arapça χrc kökünden gelen χurc veya χarc خَُرْج z "atın eğerine çift taraflı olarak asılan heybe" sözcüğünden alıntıdır.

hurda1

Farsça χorde خورده z "yenmiş şey, artık, kırıntı, küçük ve önemsiz şey" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen χʷartag sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça χʷartan "yemek" fiilinden +a ekiyle türetilmiştir.

hurda2

Arapça χdˁ kökünden gelen χudˁa(t) خدعة z "aldatma, hile" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χadaˁa خدع z "sakladı, kandırdı" fiilinin fuˁla(t) vezninde ismi merresidir.

hurdahaş
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Gülşehri, Mantıku't-Tayr, 1317]
at dokınur yire χurd u χām[?] olur [ Dede Korkut Kitabı, 1400? yılından önce]
Kara buğa geldüginde χurd u χāş eyledüŋ

Köken

Farsça χord u χāş خورد و خاش z "kırık dökük" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Farsça χord خورده z "yenik, artık, kırıntı" ve Farsça χāş خاش z "yonga, kırpıntı" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için hurda1 maddesine bakınız.


14.08.2017
huri

Arapça ḥwr kökünden gelen ḥūr veya ḥūrī حورية z "İslam inancında cennette bulunan güzel kadın" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Orta Farsça hurūst "güzel-yüzlü, güzel biçimli" sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen hu-raoḏa sözcüğünden alıntıdır. Avestaca sözcük Avesta (Zend) dilinde hu "güzel" ve Avesta (Zend) dilinde raoḏa- "yetişme, büyüme, şekil, endam" sözcüklerinin bileşiğidir.

hurma

Farsça χurmā خرما z "yemiş, özellikle taze hurma" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça χormag "yemiş" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça χordan, χor "yemek" sözcüğünden türetilmiştir.

hurra

Fransızca hourra "tezahürat bağırışı" sözcüğünden alıntıdır.

huruç

Arapça χrc kökünden gelen χurūc خروج z "çıkma, yükselme, çıkış" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χaraca خرج z "çıktı" fiilinin fuˁūl vezninde masdarıdır.

huruf

Arapça ḥrf kökünden gelen ḥurūf حُروف z "harfler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥarf حَرْف z sözcüğünün fuˁūl vezninde çoğuludur.