içtinap

içkin

Türkiye Türkçesi sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +gIn ekiyle türetilmiştir.

içre

Eski Türkçe içre "içte, içeride" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe fiilinden Eski Türkçe +rA ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

içtihat

Arapça chd kökünden gelen ictihād إجتهاد z "1. çalışıp çabalama, gayret gösterme, 2. hukukta yeni yol açma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cahada جَهَدَ z "gayret etti" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

içtima

Arapça cmˁ kökünden gelen ictimāˁ إجتماع z "toplanma, toplantı, topluluk" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça camaˁa جَمَعَ z "topladı" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

içtimaiyat

Arapça ictimāˁī إجتماعى z "topluluğa ait" sözcüğünden +āt ekiyle türetilmiştir.

içtinap
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Sinan Paşa, Tazarru'nâme, 1482]
dūzaχdan [cehennemden] ki ˁaḳıl ictināb ider [akıllı kişi kaçınır]

Köken

Arapça cnb kökünden gelen ictināb إجتناب z "yabancılama, kaçınma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça canaba جَنَبَ z "yüzünü döndürdü, yabansadı" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

Daha fazla bilgi için canip maddesine bakınız.


03.09.2015
id1

Yeni Latince id "psikanalizde bilinçaltı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1927 Joan Riviere, İng. çevirmen.) Latince sözcük Latince id "o şey (nötr üçüncü tekil şahıs zamiri)" sözcüğünden alıntıdır.

id2

Arapça ˁyd kökünden gelen ˁīd عيد z "yıl dönümü, bayram, özellikle Kurban Bayramı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice ˁyd kökünden gelen ˁīd עיד z "yıl dönümü, kâfirlere özgü festival" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice ˁīddan, ˁīddon עִידָּן z "dönem, döngü, vade, kadınların ay hali" sözcüğü ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice ˁawd "dönme, geri gelme, avdet" sözcüğünden türetilmiştir.

idadi

Arapça ˁdd kökünden gelen iˁdād إعداد z "hazırlama" sözcüğünden +ī ekiyle türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça ˁadda عدّ z "saydı" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

idam

Arapça ˁdm kökünden gelen iˁdām إعدام z "yok etme, yokluk, yoksulluk" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁadima عدم z "yok idi, yok oldu" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

idame

Arapça dwm kökünden gelen idāma(t) إدامة z "devam ettirme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dāma دام z "devam etti" fiilinin ifˁāla(t) vezninde (IV) masdarıdır.