idefiks

iddia

Arapça dˁw kökünden gelen iddiˁāˀ إدّعاء z "bir dava ileri sürme, kendini öne sürme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça daˁā دعا z "çağırdı, dava etti" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

iddianame
ide

Fransızca idée "fikir, kavram, düşünce" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen idea sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca eidéa veya idéa ειδέα/ιδέα z "göz önüne getirme, kavram, biçim" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca yazılı örneği bulunmayan eidō, id- (*weidō) ειδω, ιδ- (*wειδω) z "görmek" fiilinden +ia ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *wei̯d- biçiminden evrilmiştir.

ideal

Fransızca idéal "1. düşünsel, düşüncede varolan 2. bir şeyin zihinsel modeline uygun, mükemmel" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince idealis "düşünsel" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ve Latince idea "düşünce" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

idealizm

Fransızca idéalisme "1. felsefede ideanın gerçekliğini öngören düşünce akımı, 2. bir ideale bağlılık, ülkücülük" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca idéal sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir.

idefiks
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Recaizade Ekrem, Araba Sevdası, 1896]
Sarışın hanım Bihruz bey için iki aydan beri bir ide fiks olmuş idi.

Köken

Fransızca idée fixe "sabit fikir, saplantı" deyiminden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için ide, fiks maddelerine bakınız.


05.01.2015
identifikasyon

Fransızca ve İngilizce identification "1. özdeşleşme, özdeşleştirme, 2. kimlik belirleme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca ve İngilizce identifier veya identify sözcüğünden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca ve İngilizce identité veya identity "1. özdeşlik, 2. kimlik" sözcüğünden türetilmiştir. Fransızca sözcük Geç Latince identitas "özdeşlik" sözcüğünden alıntıdır. Geç Latince sözcük Latince idem "aynı, özdeş" sözcüğünden +itas ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Latince id "o" sözcüğünden türetilmiştir.

ideogram

Fransızca idéogramme veya İngilizce ideogram "simge-yazı, sembol olarak kullanılan basit şekil" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca eîdos εῖδος z "şekil, görüntü" ve Eski Yunanca grámma γράμμα z "yazı" sözcüklerinin bileşiğidir.

ideoloji

Fransızca idéologie "1. fikir akımlarının bilimsel tahlili, 2. siyasi inançlar sistemi" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1796 Destutt de Tracy, Fr. düşünür.)

idgam

Arapça dġm kökünden gelen idġām "Arapça kıraatta bir ünsüzün bitişik ünsüze benzeştirilmesi, asimilasyon" sözcüğünden alıntıdır.

idil

Fransızca idylle "huzurlu kır sahnesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince idyllium "kır sahneleri anlatan kısa şiir" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca eidýllion ειδύλλιον z "tablocuk, minyatür resim" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca eîdos εῖδος z "şekil, görüntü" sözcüğünün küçültme halidir.