iken

ikame

Arapça ḳwm kökünden gelen iḳāma(t) إقامة z "1. idame etme, sürdürme, 2. ortaya koyma, sabitleme, 3. yerleşme, yerleştirme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳāma قام z "ayağa kalktı, durdu" fiilinin ifˁāla(t) vezninde (IV) masdarıdır.

ikamet

Arapça ḳwm kökünden gelen iḳāma(t) إقامة z sözcüğünden alıntıdır.

ikaz

Arapça yḳẓ kökünden gelen īḳāẓ ايقاظ z "uyandırma, uyarma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça yaḳaẓa يقظ z "uyandı, uyanık idi" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

ikbal

Arapça ḳbl kökünden gelen iḳbāl إقبال z "ilerleme, öne gitme, (mec.) talihi yaver gitme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça aḳbala أَقْبَلَ z "yöneldi, ilerledi, şansı yaver gitti" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır. Bu sözcük Arapça ḳabala قَبَلَ z "yöneldi" fiilinin (IV) fiilidir.

ikebana

Japonca ikebana "Japonlara özgü çiçek düzenleme sanatı" sözcüğünden alıntıdır. Japonca sözcük Japonca ike "tanzim, düzenlem" ve Japonca bana "çiçek" sözcüklerinin bileşiğidir.

iken
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ anon., Ferec ba'd eş-şidde, 1451 yılından önce]
pīr-iken yiğit oldı

Köken

Eski Türkçe erken "vaktinde, vakitlice, iken" sözcüğünden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için erken maddesine bakınız.

Ek açıklama

Eski Türkçe erken sözcüğünün anlam ayrışmasına uğramış TTü varyantıdır.


15.08.2017
iki

Eski Türkçe eki veya ekki "2" sözcüğünden evrilmiştir.

ikilem

Türkiye Türkçesi ikile- fiilinden Yeni Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil Türkiye Türkçesi iki sözcüğünden Yeni Türkçe +lA- ekiyle türetilmiştir.

ikindi

Eski Türkçe ikinti "ikinci" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe iki veya éki veya ékki "iki" sözcüğünden türetilmiştir.

ikircik

Eski Türkçe ikirçgü "ikilik, tereddüt" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ikiz sözcüğünden Eski Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

ikiz

Eski Türkçe ékkiz "ikiz" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ékki "iki" sözcüğünden Eski Türkçe +Iz ekiyle türetilmiştir.