illallah

ilk

Eski Türkçe ilki veya ilk "nispeten uzaktaki, önceki, eski" sözcüğünden evrilmiştir.

ilkah

Arapça lḳḥ kökünden gelen ilḳāḥ إلقاح z "dölleme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça laḳaḥa "dölledi" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

ilke

Türkiye Türkçesi ilk sözcüğünden Yeni Türkçe +A ekiyle türetilmiştir.

ilkel

Türkiye Türkçesi ilk sözcüğünden Yeni Türkçe +Al ekiyle türetilmiştir.

illa

Arapça illā إلّا z "ama, bundan başka, hariç (edat)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça in إن z "ilgi edatı, ki" ve Arapça لا z "değil" sözcüklerinin bileşiğidir.

illallah
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Dede Korkut Kitabı, 1400? yılından önce]
Basatuŋ diline bu geldi kim lā ilāhe illāllāh Muhammedün resūlullāh dedi. [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
illāllāh: 'la havle ve la kuvvete illāllāh' [Allahtan başka güç ve kudret yoktur] muhtasarı, elverir, yandım elinden, nedir bu çektiğim gibi.

Köken

Arapça illā-llāh إلّاالله z "Allah'tan başka" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için illa, Allah maddelerine bakınız.

Ek açıklama

Deyimin aslı "Allah'tan başka çare yok" anlamındadır.


14.11.2019
illegal

Fransızca illégal "yasa dışı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen illegalis sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince legalis "yasal" sözcüğünden in+2 önekiyle türetilmiştir.

illet

Arapça ˁll kökünden gelen ˁilla(t) عِلّة z "1. arız olan şey, başa gelen şey, 2. arıza, hastalık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁalla عَلَّ z "bozuldu, saptı, hasta oldu" fiilinin fiˁla(t) vezninde ismi merresidir.

illiyet

Arapça ˁll kökünden gelen ˁilla(t) عِلّة z "1. arıza, kusur, 2. sebep, bir şeye yol açan şey" sözcüğünden +īya(t)2 ekiyle türetilmiştir.

illiyyin

Arapça ˁlw kökünden gelen ˁilliyyīn عِلِّيِّين z "Kuran'da geçen bir sözcük, cennetin bir vasfı?" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük İbranice ˁly kökünden gelen ˁiliyon עֶלְיוֹן z "en yüce, en yüksek" sözcüğünden alıntıdır.

illuminati

Latince illuminati "«aydınlatılmışlar», efsanevi bir gizli örgüt" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince illuminatus "aydınlatılmış" sözcüğünün çoğuludur. Bu sözcük Latince illuminare "aydınlatmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır.