ip

intörn

İngilizce intern "yatılı çırak, tıpta acemi doktor" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince internus "iç, içerideki, iç oğlanı" sözcüğünden alıntıdır.

inverter

İngilizce inverter "1. tersine çeviren, 2. düz elektrik akımı ile alternatif akımı birbirine çeviren aygıt" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce invert "tersine çevirmek" fiilinden +er ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen invertere fiilinden alıntıdır. Latince fiil Latince vertere "döndürmek" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir.

inzal

Arapça nzl kökünden gelen inzāl إنزال z "indirme, özellikle ayet indirme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nazala نزل z "indi" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

inzibat

Arapça ḍbṭ kökünden gelen inḍibāṭ إنضباط z "denetim, kontrol altında olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḍabaṭa ضَبَطَ z "korudu, kontrol etti" fiilinin infiˁāl vezninde (VII) masdarıdır.

inziva

Arapça zwy kökünden gelen inziwā إنزوَى z "köşeye çekilme, yalnızlaşma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zawā زَوَا z "gizledi, büktü" sözcüğünün infiˁāl vezninde (VII) masdarıdır.

ip
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Uygurca İyi ve Kötü Prens Öyküsü, 1000 yılından önce]
elgi erdinilig yıp eŋirer [elleri mücevherli iplik eğirirler] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
yıp: al-ġazl [eğrilmiş yün. Atı bağladıkları urgana da yıp denir.] Türkiye Türkçesi: [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1683 yılından önce]
baˁzı ipden kazıkdan kurtulmış haşerātlar Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
ipucu: vesile, serrişte (...) ipsiz sapsız (...) ip kaçgını Türkiye Türkçesi: [ A. Fikri, Lugat-ı Garibe, 1889]
iplemek: Kulak asmak, dinlemek.

Köken

Eski Türkçe yıp "ip, iplik" sözcüğünden evrilmiştir.

Benzer sözcükler

ipe sapa gelmek, iplemek, ipsiz sapsız, ipucu

Bu maddeye gönderenler

ipek, iplik


04.01.2016
ipek

Orta Türkçe ipek veya yipek "ipek" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe ip veya yip "ip" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +Ak ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

iplik

Eski Türkçe yip sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lIk ekiyle türetilmiştir.

ipotek

Fransızca hypothèque sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca ʰypothḗkē ὑποθήκη z "önerilen şey, ortaya atılan şey, bir borca karşılık rehin verilen şey" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰypotíthēmi ὑποτίθημι z "aşağı koymak" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca ʰypó ὑπό z "alt, aşağı" ve Eski Yunanca títhemi, the- τίθεμι, θε- z "koymak" sözcüklerinin bileşiğidir.

iptal

Arapça bṭl kökünden gelen ibṭāl إبطال z "geçersiz kılma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça baṭala بَطَلَ z "geçersiz idi" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

iptida

Arapça bdA kökünden gelen ibtidāˀ إبتداء z "başlama, başlangıç, ilk" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça badaˀa بَدَأَ z "başladı" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.