irkil|mek

iri

<< ETü érig/irig büyük, kaba ETü ér- yetişmek, olmak +I(g)

iridyum

YLat iridium bir element (İlk kullanım: Smithson Tennant, İng. kimyacı (1761-1815).) EYun íris, irid- ίρις, ιριδ- zgökkuşağı +ium

irin

<< ETü iriŋ/yiriŋ cerahat, çürüme ETü irin- çürümek +I(ğ)

iris

Fr iris 1. gözün renkli kısmı, 2. süsen bitkisi EYun íris, irid- ίρις, ιριδ- z1. gökkuşağı, 2. gökkuşağı renklerinde olan her şey, gözün renkli kısmı, süsen çiçeği << HAvr *wī-rid- kavis, kuşak HAvr *weh₁i̯- (*wī-) kıvırmak

irite

Fr irriter taciz veya tahriş etmek Lat irritare a.a. Lat in+1 ritare kaşımak

irkil|mek

ETü: irmek [ Suvarnaprabhasa Sutra, <1000]
catiglig işlerig bütürgeli irmeksizin yalkmaksızın öḏün katıġlanmakları üze [Jātakaların emrettiği işlere uzun süre bunalmadan sıkılmadan katlanmaları üzerine] ETü: irikmek "yalnız kalmak" [ Kutadgu Bilig, 1069]
evin kıldı χalī irikti özin [evi boşalttı, yalnız başına kaldı] TTü: "... ürpermek" [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
irkmek: Birikmek, yığılmak (...) irkilmek: Su irkip toplanmak, irti'āş [titremek, ürpermek]. TTü: "... korkmak" [ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
irkilmek: 1. (Su) birikip durmak, 2. (insan) tevahhuş edip [korkup] durmak.

ETü irik-/irk- tiksinmek, korkarak kaçmak, yalnız kalmak +Il- ETü ir- nefret ve bulantı duymak, sıkılmak +Ik-

 erin-

Not: ETü ve TTü irik-/irkil- "birikmek, yığılmak" eşsesli olup muhtemelen anlam ilişkisi yoktur. • Erken metinlerde daima Ar nafra(t) "irkilmek, paniklemek, (sürü) dağılmak, yalnız olmak" karşılığı olarak kullanılır.

Benzer sözcükler: irkmek, irkiltmek

Bu maddeye gönderenler: ürk-


03.10.2017
irmik

<< OTü yırmık/yarmık kırık buğday ETü yar-/yır- yarmak, kırmak +mUk

iroko

İng iroko tropik Afrika'ya özgü bir ağaç, chlorophora excelsa Esan uloko a.a.

ironi

Fr ironie kinaye, alaylı anlatım EYun eirōnía ειρωνία zbilmezden gelme, ikiyüzlülük etme, asıl maksadını gizleme <? EYun eírō είρω zsöyletmek +ia << HAvr *wér-i̯e- HAvr *werh₁- (*wer-) söylemek

irrasyonel

Fr irrationel aklî olmayan Lat in+2 rationalis

irredantizm

Fr irrédentisme yabancı ülke yönetimindeki soydaşları gerekçe ederek yayılma siyaseti İt irredentismo a.a. İt (terra) irredenta kurtarılmamış (topraklar) +ism° Lat in+2 redimere, redempt- geri almak, kurtarmak Lat re+ emere, empt- almak << HAvr *h₁em- (*em-) almak