iskender

iskat

Arapça sḳṭ kökünden gelen isḳāṭ إسقاط z "düşürme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça saḳaṭa سَقَطَ z "düştü" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

iskele

İtalyanca scala "basamak, merdiven, gemilerin yanaştığı rıhtım" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince scālae "basamak, merdiven" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Arkaik Latince yazılı örneği bulunmayan *scand-sla biçiminden evrilmiştir. Latince biçim Latince scandere "basamak çıkmak, tırmanmak" fiilinden türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *skendʰ- "basmak, tırmanmak" biçiminden evrilmiştir.

iskelet

Fransızca aynı anlama gelen squelette sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca skeletón σκελετόν z "1. kuruyup büzüşmüş şey, ceset, 2. iskelet" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca skéllomai σκέλλομαι z "kurumak, sertleşmek" fiilinden +t° ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)kelh1- "kurumak" biçiminden evrilmiştir.

iskemi

Fransızca ischémie "kan dolaşımında duraklama" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen isχaimía ισχαιμία z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ísχō ίσχω z "durdurmak, tutmak" ve Eski Yunanca ʰaíma ἁῖμα z "kan" sözcüklerinin bileşiğidir.

iskemle

Yunanca skamníon σκαμνίον z "tabure, banko, sırtsız sandalye" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Latince aynı anlama gelen scabellum veya scabillum sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince scabere "yontmak" fiilinden +ell° ekiyle türetilmiştir.

iskender
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

iskender kebabı "yoğurtlu döner yemeği" [ Milliyet - gazete, 1979]
tereyağlı iskender kebabının hiçbir zaman ekşi olmamalı yoğurdu

Köken

İskender "Bursa'da bir kebapçı dükkânı adı" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Arapça al-iskandar الإسكندر z "bir erkek adı, özellikle Büyük İskender" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aléksandros αλέξανδρος z "«er savan», bir erkek adı, özellikle Büyük İskender" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aleksō αλεξω z "defetmek, kovmak, savmak" ve Eski Yunanca anēr, andr- ανηρ, ανδρ- z "erkek, adam, er" sözcüklerinin bileşiğidir.

Ek açıklama

Bursa'nın İskender kebapçısına özgü bir yemek olarak en az 1960 dolayında tanınmıştır. Ancak yaygın bir yemek türü olarak en erken 1979'da duyuldu.


18.08.2017
iskete

Yunanca skathí σκαθί z "bir tür ötücü kuş, carduelis spinus" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen skánthos σκάνθος z sözcüğünden evrilmiştir.

iskonto

Fransızca escompte sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince excomputare "indirim yapmak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Latince computare "hesaplamak" fiilinden e(x)+ önekiyle türetilmiştir.

iskorbüt

Fransızca scorbut "C vitamini eksikliğinden doğan bir hastalık" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Norsça (Vikingce) aynı anlama gelen skyrbjúgr sözcüğünden alıntıdır.

iskorpit

Yunanca skorpídion σκορπίδι z "«akrepçik», zehirli dikenleri olan bir balık" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yunanca ve Eski Yunanca skorpíos σκορπίος z "akrep" sözcüğünün küçültme halidir. Bu sözcük Ana-Samice aynı anlama gelen #ˁḳrb sözcüğünden alıntıdır.

islam

Arapça slm kökünden gelen islām إسلام z "1. (özellikle Tanrıya) teslim olma, boyun eğme, 2. bir din" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça aslama "teslim oldu, barıştı" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.