kâğıt

kafkaesk

İngilizce kafkaesque "Kafkavari, kâbus gibi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Franz Kafka "Bohemyalı Alman yazar (1883-1924)" özel adından türetilmiştir.

kaftan

Arapça ve Farsça ḳaftān veya ḳafṭān قفتان/قفطان z "uzun kollu ve önü açık cübbe" sözcüğü ile eş kökenlidir. Arapça sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *kap-ton "cübbe" biçiminden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

kâfuru

Arapça ve Farsça kāfūr كافور z "laurus camphora bitkisinden elde edilen Güney Asya kökenli reçine" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen kāpūr sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Pali (geç Sanskrit) dilinde aynı anlama gelen kappūra sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen karpūra कर्पूर z sözcüğünden alıntıdır.

kâgir

Farsça kārgīr كارگير z "kireç harçlı taş (yapı)" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Ermenice aynı anlama gelen k'argir քարկիր z sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Acaryan, Hayeren Armatakan Bararan sf. 4.560) Bu sözcük Ermenice k'ar քար z "taş" ve Ermenice gir կիր z "kireç" sözcüklerinin bileşiğidir.

kağan

Eski Türkçe χaḳan veya χaġan veya χān "Türk hükümdarlarının unvanı" sözcüğünden evrilmiştir.

kâğıt
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Kutadgu Bilig, 1069]
davāt ḳoldı kāġıd bitidi bitig [hokka ve kağıt istedi, mektup yazdı] [ Meninski, Thesaurus, 1680]
kāğıdχāne [kâğıt fabrikası] [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
kâğıd helvası (...) kâğıd oynamak (...) zımpara kâğıdı

Köken

Farsça kāġad veya kāġaḏ "kâğıt" sözcüğü ile eş kökenlidir. Farsça sözcük Soğdca aynı anlama gelen kāġədā veya ḳāġədā sözcüğünden alıntıdır.

Ek açıklama

İlk kez 751 Talas Harbinden sonra Semerkand'a getirilen Çinli esirler tarafından üretimi kaydedilmiştir. Farsça kāġad/kāġaḏ (aynı anlamda) Semerkand'da kullanılan Soğdca biçimden alıntıdır. • Sözcüğün etimolojisi muammadır. Farsça "saman" ile ilgisi düşünülebilir.

Benzer sözcükler

iskambil kâğıdı, kâğıt helvası, kâğıt oynamak, saman kâğıdı, tuvalet kâğıdı, zımpara kâğıdı


24.03.2015
kağnı

Eski Türkçe kaŋlı "iki tekerlekli yük arabası" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Çince qionglu 穹廬 z "kıl çadır" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

kağşa|mak

Eski Türkçe koġşa- "içi boşalmak, koflaşmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe koġuş "içi boş, kof" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

kâh

Farsça gāh veya gah گاه z "1. yer, makam, durak, 2. kez, defa" sözcüğünden alıntıdır.

kah kah

"yüksek gülme sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

kahhar

Arapça ḳhr kökünden gelen ḳahhār قَهَّار z "çok kahredici" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳahara قَهَرَ z "yendi, ezdi, kahretti" fiilinin faˁˁāl vezninde meslek adııdır.