kahraman

kahır

Arapça ḳhr kökünden gelen ḳahr قَهْر z "tahakküm, güç, zor, zorbalık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳahara قَهَرَ z "yendi, hükmetti, zorla egemen oldu" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

kâhin

Arapça khn kökünden gelen kāhin كاهن z "gaipten haber veren" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice khn kökünden gelen kāhin, kāhanā כהנא z "rahip" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice kōhen כוהן z "1. görevli, atanmış, 2. tapınak görevlisi, rahip" sözcüğü ile eş kökenlidir. (Kaynak: Jeffery, Foreign Vocabulary of the Qur'an sf. 247) İbranice sözcük İbranice kwn kökünden gelen kūn כונ z "durmak, konmak, varolmak" fiilinden türetilmiştir. İbranice fiil Akatça aynı anlama gelen kānu sözcüğü ile eş kökenlidir.

kahir

Arapça ḳhr kökünden gelen ḳāhir قاهر z "kahreden, ezici" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳahara قَهَرَ z "yendi, kahretti" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

kahkaha

Arapça ḳh kökünden gelen ḳahḳaha(t) قهقهة z "yüksek sesle gülme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük ḳahḳaha قهقه z "yüksek sesle güldü" fiilinin faˁlala(t) vezninde murabba (dörtlü) masdarıdır.

kahpe

Arapça ḳḥb kökünden gelen ḳaḥba(t) قحبة z "fahişe" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaḥaba قحب z "öksürdü" fiili ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

kahraman
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"yiğit" [ Seydi Ali Reis, Miratü'l-Memalik, 1557]
ḳahremānlar tīğ-ı χūn-rīzinden isterdi emān [yiğitler kan dökücü kılıcından aman dilerdi]

Köken

öz (Fa) ḳahramān قهرمان z "İran mitolojisinde Şah Tahmuras'ın Kah-tarasp tarafından tahtından mahrum edilen oğlu" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Orta Farsça kār-framān "iş buyuran" sözcüğünden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için kâr, ferman maddelerine bakınız.

Ek açıklama

Karş. Firdevsi LXXV. Etimoloji için bkz. Justi, Iranisches Namenbuch 151. İslami kaynaklarda Arapça ḳahr sözcüğüne bağlansa da, eski bir İrani isimden adapte edildiği şüphesizdir.

Benzer sözcükler

kahramanca, kahramanlık


11.12.2015
kaht

Arapça ḳḥt kökünden gelen ḳaḥṭ قحط z "kuraklık, kıtlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaḥiṭa "kuraklık yaptı, yağmadı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

kahvaltı

Türkiye Türkçesi kahve altı "kahve ile yenen hafif yemek" deyiminden evrilmiştir.

kahve

Arapça ḳhw kökünden gelen ḳahwa(t) قهوة z "1. koyu şey, özsuyu [esk.], 2. coffea arabica bitkisinin tohumlarından elde edilen içecek" sözcüğünden alıntıdır.

kâhya

Farsça kadχudā كدخدا z "ev ve çiftlik yöneticisi, kethüda" sözcüğünden alıntıdır.

kaide

Arapça ḳˁd kökünden gelen ḳāˁida(t) قاعِدة z "taban, temel, esas, ilke" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaˁada قَعَدَ z "oturdu" fiilinin fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişilidir.