kahvaltı

kahir

Arapça ḳhr kökünden gelen ḳāhir قاهر z "kahreden, ezici" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳahara قَهَرَ z "yendi, kahretti" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

kahkaha

Arapça ḳh kökünden gelen ḳahḳaha(t) قهقهة z "yüksek sesle gülme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük ḳahḳaha قهقه z "yüksek sesle güldü" fiilinin faˁlala(t) vezninde murabba (dörtlü) masdarıdır.

kahpe

Arapça ḳḥb kökünden gelen ḳaḥba(t) قحبة z "fahişe" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaḥaba قحب z "öksürdü" fiili ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

kahraman

öz (Fa) ḳahramān قهرمان z "İran mitolojisinde Şah Tahmuras'ın Kah-tarasp tarafından tahtından mahrum edilen oğlu" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Orta Farsça kār-framān "iş buyuran" sözcüğünden evrilmiştir.

kaht

Arapça ḳḥt kökünden gelen ḳaḥṭ قحط z "kuraklık, kıtlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaḥiṭa "kuraklık yaptı, yağmadı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

kahvaltı
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1683 yılından önce]
ˁalesseher [sabah vakti] yedi yére daχı onar fağfurī [porselen kap] ḳahve altı taˁamı çekilirdi.

Köken

Türkiye Türkçesi kahve altı "kahve ile yenen hafif yemek" deyiminden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için kahve, alt maddelerine bakınız.

Ek açıklama

İtalyanca caffe latte "sütlü kahve" deyiminden geldiğine dair inanış fantezidir. Evliya Çelebi yer yer tahtel kahve "kahve-altı" deyimini de kullanır.

Benzer sözcükler

kahvaltılık


10.12.2015
kahve

Arapça ḳhw kökünden gelen ḳahwa(t) قهوة z "1. koyu şey, özsuyu [esk.], 2. coffea arabica bitkisinin tohumlarından elde edilen içecek" sözcüğünden alıntıdır.

kâhya

Farsça kadχudā كدخدا z "ev ve çiftlik yöneticisi, kethüda" sözcüğünden alıntıdır.

kaide

Arapça ḳˁd kökünden gelen ḳāˁida(t) قاعِدة z "taban, temel, esas, ilke" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaˁada قَعَدَ z "oturdu" fiilinin fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişilidir.

kaim

Arapça ḳwm kökünden gelen ḳāˀim قائم z "duran, varolan, birinin yerine duran" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳāma قام z "durdu" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

kâinat

Arapça kwn kökünden gelen kāˀināt كائنات z "varolanlar, tüm varlıkar, evren" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kāˀina(t) كائن z "varolan şey" sözcüğünün çoğuludur. Bu sözcük Arapça kāna كان z "var idi, mevcut idi, oldu" fiilinin tekilidir.