kaide

kahraman

öz (Fa) ḳahramān قهرمان z "İran mitolojisinde Şah Tahmuras'ın Kah-tarasp tarafından tahtından mahrum edilen oğlu" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Orta Farsça kār-framān "iş buyuran" sözcüğünden evrilmiştir.

kaht

Arapça ḳḥt kökünden gelen ḳaḥṭ قحط z "kuraklık, kıtlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaḥiṭa "kuraklık yaptı, yağmadı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

kahvaltı

Türkiye Türkçesi kahve altı "kahve ile yenen hafif yemek" deyiminden evrilmiştir.

kahve

Arapça ḳhw kökünden gelen ḳahwa(t) قهوة z "1. koyu şey, özsuyu [esk.], 2. coffea arabica bitkisinin tohumlarından elde edilen içecek" sözcüğünden alıntıdır.

kâhya

Farsça kadχudā كدخدا z "ev ve çiftlik yöneticisi, kethüda" sözcüğünden alıntıdır.

kaide
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Yadigâr-ı İbni Şerif, 1421? yılından önce]
Çerkes tarafında bir ḳāˁide vardır kaçan bir kişi taˁūn çıkarsa bir niçe soğulcan taˁūn üzerine korlar

Köken

Arapça ḳˁd kökünden gelen ḳāˁida(t) قاعِدة z "taban, temel, esas, ilke" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaˁada قَعَدَ z "oturdu" fiilinin fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişilidir.

Bu maddeye gönderenler

makat, tekaüt (mütekait), zilkade


29.07.2015
kaim

Arapça ḳwm kökünden gelen ḳāˀim قائم z "duran, varolan, birinin yerine duran" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳāma قام z "durdu" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

kâinat

Arapça kwn kökünden gelen kāˀināt كائنات z "varolanlar, tüm varlıkar, evren" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kāˀina(t) كائن z "varolan şey" sözcüğünün çoğuludur. Bu sözcük Arapça kāna كان z "var idi, mevcut idi, oldu" fiilinin tekilidir.

kak

Eski Türkçe kak "kurutulmuş meyve veya et" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Farsça aynı anlama gelen ḳāḳ sözcüğü ile eş kökenlidir.

kak|mak

Eski Türkçe kak- "vurmak, çalmak" fiilinden evrilmiştir.

kaka

ka-ka "ıkınma" çocuk sözünden türetilmiştir.