kaput

kapsa|mak

Eski Türkçe kapsa- "çevrelemek" fiilinden alıntıdır. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe kāp "torba, zarf" sözcüğünden Eski Türkçe +sA- ekiyle türetilmiştir.

kapsül

Fransızca capsule "kapçık, koza" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen capsula sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince capsa "kap, kutu" sözcüğünün küçültme halidir.

kaptan

Venedikçe capitán veya İtalyanca capetano "kumandan, özellikle gemi kumandanı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince capitanus veya capitaneus "şef, önder, kaptan" sözcüğünden evrilmiştir. Geç Latince sözcük Latince caput, capit- "baş" sözcüğünden +an-3 ekiyle türetilmiştir.

kapuçino

İtalyanca cappuccino "1. kahverengi külahlı cübbe giyen bir Katolik cemaati, Fransisken, 2. üzerine çırpılmış krema eklenen kahve" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca cappuccio "külahlı cübbe" sözcüğünden +in°2 ekiyle türetilmiştir.

kapuska

Rusça kapusta капуста z "lahana" sözcüğünden alıntıdır. Rusça sözcük Eski Yüksek Almanca kabuz "top lahana" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince caput "baş, kelle" sözcüğünden alıntıdır.

kaput
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Meninski, Thesaurus, 1680]
ḳaput قاپوت: Cucullus, capitium [kukuleta, külah] "... otomobil motor kapağı" [ Milliyet - gazete, 1960]
Adam kaputu kaldırdı. Radyatör kapağı lokomotif düdüğü gibi suyla karışık islim salıyor

Köken

Fransızca capote "1. kukuletalı palto, asker kaputu, 2. at arabası örtüsü [esk.], otomobilin dış örtüsü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca caputo "kukuletalı (palto)" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince capa veya cappa "külah, kukuleta" sözcüğünden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için kep maddesine bakınız.

Ek açıklama

İlk kez 7. yy'da Sevilla'lı Isidore tarafından kaydedilen Latince sözcüğün nihai kaynağı bilinmemektedir.


17.08.2017
kapüşon

Fransızca capuchon "külahlı cübbe" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen cappuccio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince cappa "külah, kukuleta" sözcüğünden türetilmiştir.

kar

Eski Türkçe kar "kar" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kar- "(su) akmamak, birikmek, yığılmak" fiili ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

kâr

Farsça kār كار z "1. yapma, etme, iş, fiil, 2. yapan, eden, 3. meslek, gelir, getiri" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça ve Orta Farsça kardan, kār- كردن, كار z "yapmak, etmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen kərəta- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *kʷer- biçiminden türetilmiştir.

kar|mak

Oğuzca kar- "katmak, yığmak, üstüne koymak, durdurmak" fiilinden evrilmiştir. Oğuzca fiil Eski Türkçe ka- "koymak" fiilinden Eski Türkçe +(g)Ur- ekiyle türetilmiştir.

kara

Eski Türkçe kara "1. siyah, 2. fakir, alelade, uğursuz, 3. kuzey" sözcüğünden evrilmiştir.