karar

karamsar

Yeni Türkçe yazılı örneği bulunmayan *karamsa- fiilinden Yeni Türkçe +()r ekiyle türetilmiştir. Yeni Türkçe fiil Türkiye Türkçesi kara sözcüğünden Yeni Türkçe +ImsA- ekiyle türetilmiştir.

karanfil

Arapça ve Farsça ḳaranful قرنفل z "1. Doğu Hint adalarına özgü bir baharat, syzygium aromaticum, 2. kokusu ve dişil organı bu baharatı andıran çiçek, dianthus caryophyllus" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Sanskritçe kaṭuka-phala कटुकफल z "baharat-yemiş" sözcüğünden alıntıdır.

karanlık

Türkiye Türkçesi karaŋġulık "karanlık (isim)" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe karaŋġu "karanlık (sıfat)" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lIk ekiyle türetilmiştir.

karantina

Venedikçe cuarantína "Venedik'e gemiyle gelen yolculara uygulanan kırk günlük karaya çıkma yasağı" sözcüğünden alıntıdır. Venedikçe sözcük Venedikçe cuaranta "kırk" sözcüğünden +in° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen quadraginta sözcüğünden alıntıdır.

karaoke

Japonca karaōke "şarkıcılara orkestra eşliği sağlayan bir cihaz" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1979) Japonca sözcük Japonca karano "boş, sanal" ve Japonca ōkesutora "orkestra" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Japonca sözcük İngilizce orchestra sözcüğünden alıntıdır. )

karar
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Kutadgu Bilig, 1069]
tüpi yil turur bu ajun (...) kölike turur ḳarārı yok [bu dünyanın esası yeldir, gölgedir kararı/istikrarı yoktur] [ anon., Mukaddimetü'l-Edeb terc., y. 1300]
ḳarārsız ḳıldı anı ḳorḳunc [korku onu kararsız kıldı]

Köken

Arapça ḳrr kökünden gelen ḳarār قرار z "1. durma, sabit olma, istikrar, 2. tereddüd zıddı, kesin hüküm veya tercih" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳarra قرّ z "durdu, kaldı, karar kıldı, karar verdi" fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır.

Benzer sözcükler

kararınca, kararında, kararlaştırmak, kararlı, kararname, kararsız

Bu maddeye gönderenler

ikrar, istikrar, karargâh, takrir (mukarrer)


02.04.2015
karar|mak

Eski Türkçe karar- "karalaşmak, karanlık olmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe kara sözcüğünden Eski Türkçe +Ar- ekiyle türetilmiştir.

karargâh

Farsça ḳarārgāh قرارگاه z "durma yeri, makam, mesken" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Arapça ḳarār قرار z "durma, konaklama" ve Farsça gāh گاه z "yer" sözcüklerinin bileşiğidir.

karartı

Orta Türkçe (sadece Kıpçak ve Oğuz lehçelerinde) karaldu "karalık, gölge" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi karal- fiilinden Türkiye Türkçesinde +dU ekiyle türetilmiştir.

karat

Fransızca carat "elmas ve değerli taşlarda tartı birimi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Arapça aynı anlama gelen ḳirāt قرات z sözcüğünden alıntıdır.

karate

Japonca kara te 空手 z "«boş el», silahsız dövüş sanatı" deyiminden alıntıdır.