kardelen

karavel

İtalyanca caravella veya Fransızca caravelle "bir tür yelkenli gemi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Portekizce aynı anlama gelen caravela sözcüğünden alıntıdır. Portekizce sözcük Geç Latince carabus "bir tür küçük tekne" sözcüğünün küçültme halidir. (Kaynak: Kahane & Tietze, The Lingua Franca in the Levant sf. §161) Geç Latince sözcük Eski Yunanca kárabos κάραβος z "1. kabuklu böcek, 2. bir tür küçük tekne" sözcüğünden alıntıdır.

karbon

Fransızca carbone "bir element, saf kömür" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince carbo, carbon- "odun kömürü" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kr̥- biçiminden türetilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ker-² "ateş, yakmak" kökünden türetilmiştir.

karbonat

Fransızca carbonate de soude "sodyum karbonat" deyiminden alıntıdır.

karbonhidrat

İngilizce carbohydrate "kimyada CHn genel biçimine sahip bileşiklerin genel adı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Fransızca aynı anlama gelen hydrocarbure sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: y. 1800 Joseph-Louis Preust, Fr. kimyacı.) Bu sözcük Fransızca hydrogène sözcüğünden türetilmiştir.

karbüratör

Fransızca carburateur "1. yakıcı, kömürleştirici cihaz, 2. benzin motorlu makinalarda karbüratör" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca carburer "karbonize etmek, kömürleştirmek" fiilinden türetilmiştir.

kardelen
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: "kar altında yetişen bir çiçek" [ Cumhuriyet - gazete, 1974]
Erzurum güneşinin altında kardelen çiçeklerinin yer yer açtığı

Daha fazla bilgi için kar, del- maddelerine bakınız.


13.01.2015
kardeş

Eski Türkçe karındaş "aynı anadan doğma" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe karın sözcüğünden Eski Türkçe +dAş ekiyle türetilmiştir.

kardi(o)+

Fransızca ve İngilizce cardio+ "[bileşik adlarda] kalp" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca kardía καρδία z "kalp" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *kerd-yo- biçiminden evrilmiştir.

kardinal

Fransızca cardinal "1. başlıca, en önemli, merkezi, 2. Katolik kilisesinde bir makam" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince cardinalis "başlıca, en önemli" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince cardo, cardin- "mihver, eksen, kutup" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

kardiyak

Fransızca cardiaque "kalbe ilişkin" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kardiakós καρδιακός z sözcüğünden alıntıdır.

kardiyograf

(NOT: İngilizce electrocardiograph "kalp atımını kaydeden elektrikli cihaz" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1925 İng.) ) İngilizce sözcük İngilizce cardiograph veya Fransızca cardiographe "kalp atımını kaydeden cihaz" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1870 Chauvau & Marcy, Fr. tabip.)