kare

kardeş

Eski Türkçe karındaş "aynı anadan doğma" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe karın sözcüğünden Eski Türkçe +dAş ekiyle türetilmiştir.

kardi(o)+

Fransızca ve İngilizce cardio+ "[bileşik adlarda] kalp" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca kardía καρδία z "kalp" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *kerd-yo- biçiminden evrilmiştir.

kardinal

Fransızca cardinal "1. başlıca, en önemli, merkezi, 2. Katolik kilisesinde bir makam" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince cardinalis "başlıca, en önemli" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince cardo, cardin- "mihver, eksen, kutup" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

kardiyak

Fransızca cardiaque "kalbe ilişkin" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kardiakós καρδιακός z sözcüğünden alıntıdır.

kardiyograf

(NOT: İngilizce electrocardiograph "kalp atımını kaydeden elektrikli cihaz" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1925 İng.) ) İngilizce sözcük İngilizce cardiograph veya Fransızca cardiographe "kalp atımını kaydeden cihaz" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1870 Chauvau & Marcy, Fr. tabip.)

kare
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Mehmed Bahaeddin (Toven), Yeni Türkçe Lugat, 1924]
kare: Dört müsavi zıl'ı ve dört müsavi zaviye-i kaimesi olan murabba'.

Köken

Fransızca carré "kare" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince quadratus "dörtgen" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince quadrare "dörtköşe yapmak, dörtlemek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Latince quatuor, quadr- "dört" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *kʷetwṓr biçiminden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için çehar maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. Latince quadraginta "kırk", quadrum "kare", quartus "dörtte bir". Fransızca quatre "dört" sözcüğü Latince quatuor (aynı anlamda) karşılığıdır.

Benzer sözcükler

karekök, karelemek, kareli defter


29.09.2017
karga1

Eski Türkçe karġa "kara kuş" sözcüğünden evrilmiştir.

karga2 tulumba

Venedikçe carga tromba! "yelken kaldırıp toplama emri" deyiminden alıntıdır. Venedikçe deyim Venedikçe cargar "yüklemek, bohçalamak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince carrigare "(arabaya) yüklemek" fiilinden evrilmiştir.

kargaşa

Moğolca qarguça- "çatışmak, çarpışmak" fiili ile eş kökenlidir. Moğolca fiil Moğolca qargu- "karşılaşmak, çatışmak, yüzleşmek" fiilinden türetilmiştir.

kargı

Orta Türkçe karġu "mızrak" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe karġu "gözetleme kulesi" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Eski Türkçe kara- "bakmak, gözetmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +gU ekiyle türetilmiştir.

kargın

Türkiye Türkçesi kar- fiilinden Türkiye Türkçesinde +gIn ekiyle türetilmiştir.