kargış

karga1

Eski Türkçe karġa "kara kuş" sözcüğünden evrilmiştir.

karga2 tulumba

Venedikçe carga tromba! "yelken kaldırıp toplama emri" deyiminden alıntıdır. Venedikçe deyim Venedikçe cargar "yüklemek, bohçalamak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince carrigare "(arabaya) yüklemek" fiilinden evrilmiştir.

kargaşa

Moğolca qarguça- "çatışmak, çarpışmak" fiili ile eş kökenlidir. Moğolca fiil Moğolca qargu- "karşılaşmak, çatışmak, yüzleşmek" fiilinden türetilmiştir.

kargı

Orta Türkçe karġu "mızrak" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe karġu "gözetleme kulesi" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Eski Türkçe kara- "bakmak, gözetmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +gU ekiyle türetilmiştir.

kargın

Türkiye Türkçesi kar- fiilinden Türkiye Türkçesinde +gIn ekiyle türetilmiştir.

kargış
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
teŋri anı karġadı [[Allah onu lanetledi]] (...) teŋri karġışı anıŋ üze [[Allah'ın laneti onun üzerine]]

Köken

Eski Türkçe karġış "lanet, beddua" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe karġa- "lanetlemek, beddua etmek" fiilinden Eski Türkçe +Iş ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe karak "göz bebeği, göz" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için kara maddesine bakınız.

Ek açıklama

Muhtemelen "intizar etmek, göz etmek" anlamında. Eski Türkçe karak "göz" ve kara "siyah" sözcükleri eş kökenlidir.


14.11.2019
kargo

İngilizce cargo "ticari yük, özellikle gemi yükü" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İspanyolca cargo "yük" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince carricus veya carrigium "araba yükü" sözcüğünden evrilmiştir. Geç Latince sözcük Latince carrus "dört tekerlekli yük arabası" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Kelt dillerinde aynı anlama gelen karros sözcüğünden alıntıdır.

karı

Eski Türkçe karı "yaşlı kişi, pir" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kārı- "yaşlanmak" fiili ile eş kökenlidir.

karık

Türkiye Türkçesi ark veya arık veya hark "hendek" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

karın

Eski Türkçe karın "gövdenin orta ön bölümü" sözcüğünden evrilmiştir.

karınca1

Oğuzca karınçak veya karınça "karınca" sözcüğünden evrilmiştir. Oğuzca sözcük Eski Türkçe karın sözcüğünden Eski Türkçe +çA ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.