kargın

kare

Fransızca carré "kare" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince quadratus "dörtgen" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince quadrare "dörtköşe yapmak, dörtlemek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Latince quatuor, quadr- "dört" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *kʷetwṓr biçiminden evrilmiştir.

karga1

Eski Türkçe karġa "kara kuş" sözcüğünden evrilmiştir.

karga2 tulumba

Venedikçe carga tromba! "yelken kaldırıp toplama emri" deyiminden alıntıdır. Venedikçe deyim Venedikçe cargar "yüklemek, bohçalamak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince carrigare "(arabaya) yüklemek" fiilinden evrilmiştir.

kargaşa

Moğolca qarguça- "çatışmak, çarpışmak" fiili ile eş kökenlidir. Moğolca fiil Moğolca qargu- "karşılaşmak, çatışmak, yüzleşmek" fiilinden türetilmiştir.

kargı

Orta Türkçe karġu "mızrak" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe karġu "gözetleme kulesi" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Eski Türkçe kara- "bakmak, gözetmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +gU ekiyle türetilmiştir.

kargın
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
kargın: Büyük rende. [ Hamit Zübeyr & İshak Refet, Anadilden Derlemeler, 1932]
kargın: Yağmurdan fazla büyüyerek birbirine karışan, az dane veren ekin. [ Türkiye'de Halk Ağızlarından Derleme Sözlüğü, 1960 yılından önce]
kargın: 1. Suların çoğalarak taşmış, kabarmış durumu. 2. Erimiş kar ve buz parçalarının oluşturduğu akarsu.

Köken

Türkiye Türkçesi kar- fiilinden Türkiye Türkçesinde +gIn ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için kar maddesine bakınız.

Ek açıklama

Üçüncü anlamda Anadolu yer adlarında son derece yaygındır. Karş. Kapıkargın, Kargıncık vb.


27.08.2017
kargış

Eski Türkçe karġış "lanet, beddua" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe karġa- "lanetlemek, beddua etmek" fiilinden Eski Türkçe +Iş ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe karak "göz bebeği, göz" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

kargo

İngilizce cargo "ticari yük, özellikle gemi yükü" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İspanyolca cargo "yük" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince carricus veya carrigium "araba yükü" sözcüğünden evrilmiştir. Geç Latince sözcük Latince carrus "dört tekerlekli yük arabası" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Kelt dillerinde aynı anlama gelen karros sözcüğünden alıntıdır.

karı

Eski Türkçe karı "yaşlı kişi, pir" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kārı- "yaşlanmak" fiili ile eş kökenlidir.

karık

Türkiye Türkçesi ark veya arık veya hark "hendek" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

karın

Eski Türkçe karın "gövdenin orta ön bölümü" sözcüğünden evrilmiştir.