karmaşa

kariyojen

İngilizce cariogenic "diş çürümesine yol açan" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce caries "(dişte veya kemikte) çürüme" (NOT: Bu sözcük Latince cariēs "çürüme" sözcüğünden alıntıdır. ) ve İngilizce +genic "doğuran" sözcüklerinin bileşiğidir.

karizma

İngilizce charisma "sevgi ve hayranlık kazanma yeteneği" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Almanca aynı anlama gelen Charisma sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1922 Max Weber, Alm. sosyolog.) Bu sözcük Eski Yunanca χárisma χάρισμα z "zarafet, lütuf, güzel davranış" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca χaírō χαίρω z "sevmek, sevinmek, sevinç duymak" fiilinden +ism° ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ǵʰer-³ "sevmek" biçiminden evrilmiştir.

karkas

Fransızca carcasse "ölü hayvanın kalıntısı, leş, iskelet" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen carcasium sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

karman çorman

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

karmanyola

Fransızca carmagnole "1. Güney Fransa'ya özgü köylü kıyafeti (esk.) 2. ihtilalci, başıbozuk, baldırı çıplak" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük öz (İt) Carmagnola "İtalya'nın Toskana bölgesinde bir kasaba" özel adından türetilmiştir.

karmaşa
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Türkçe: [ TDK, Felsefe ve Gramer Terimleri, 1942]
karmaşa = Mudile = Complexe (isim)

Köken

Yeni Türkçe yazılı örneği bulunmayan *karmaş- "ihtilat etmek" fiilinden Yeni Türkçe +A ekiyle türetilmiştir. Yeni Türkçe fiil Türkiye Türkçesi kar- fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

Daha fazla bilgi için kar- maddesine bakınız.

Ek açıklama

YTü biçimin daha ziyade Türkiye Türkçesi kargaşa sözcüğünden çağrışım yoluyla türetildiği düşünülebilir.

Bu maddeye gönderenler

karmaşık


27.02.2015
karmaşık

Yeni Türkçe yazılı örneği bulunmayan *karmaş- fiilinden Yeni Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

karnabahar

Farsça karamb-i bahār كرمب بهار z "ilkbahar lahanası" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Arapça ve Farsça karamb كرمب z "lahana, brassica cretica" (NOT: Bu sözcük Eski Yunanca krámbē κράμβη z "1. buruşuk, 2. lahana, brassica cretica" sözcüğünden alıntıdır. ) ve Farsça bahār بهار z "ilkbahar" sözcüklerinin bileşiğidir.

karnaval

Fransızca carnaval "Katoliklerde 40 günlük perhizden önceki Salı günü, o gün yapılan taşkınlıklar" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince carne vale "«ete veda»" deyiminden alıntıdır. Bu sözcük Latince caro, carn- "et" ve Latince vale "veda" sözcüklerinin bileşiğidir.

karne

Fransızca carnet "defter" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Fransızca aynı anlama gelen caern sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince quaterni "1. dörtlü, dörder, 2. bir tabaka kâğıdın ikiye katlanmasıyla oluşturulan dört yüzlü defter" sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Latince quatuor "dört" sözcüğünden türetilmiştir.

karnivor

Fransızca carnivore "etobur" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen carnivorus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince caro, carn- "et" ve Latince vorare "oburca yemek, beslenmek" sözcüklerinin bileşiğidir.