katran1

katliam

Arapça ḳatl ˁāmm قتل عامّ z "toplu öldürme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳatl قتل z "öldürme" ve Arapça ˁāmm عامّ z "kamu, halk" sözcüklerinin bileşiğidir.

katman

Türkiye Türkçesi kat- fiilinden Yeni Türkçe +mAn ekiyle türetilmiştir.

katmer

Türkiye Türkçesi kat- ve ? sözcüklerinin bileşiğidir.

katolik

Fransızca catholique "1. kapsayıcı, evrensel, 2. Roma mezhebine bağlı olan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince catholica ecclesia "tümel, genel, evrensel, ekümenik (kilise)" deyiminden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen katholikḗ ekklḗsia καθολική (εκκλήσια) z deyiminden alıntıdır. Yunanca deyim Eski Yunanca ʰólos ὅλος z "tüm, her şey" sözcüğünden kata+ önekiyle türetilmiştir.

katot

Fransızca ve İngilizce cathode "negatif elektrot" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1834 Michael Faraday, İng. fizikçi.) Fransızca sözcük Eski Yunanca káthodos κάθοδος z "iniş yolu, dönüş yolu" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰodós ὁδός z "yol" sözcüğünden kata+ önekiyle türetilmiştir.

katran1
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Nasırüddin Rabguzi, Kısasü'l-Enbiya, 1310]
suw béreyin tésem, olarğa suw ḳaṭrān bolğay, içmes-miz tegeyler. [su vereyim desem, onlara su katran ola, içmeyiz diyeler] "... sigara dumanındaki ziftli madde" [ Milliyet - gazete, 1954]
siğaranın nikotin ve katranını aldığı iddia edilen 'filtreli' siğaraların satışları muazzam bir artış göstermektedir.

Köken

Arapça ḳṭr kökünden gelen ḳaṭrān veya ḳiṭrān قطران z "reçine, sakız" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice ḳəṭreth קְטרֶת z "tütsü" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük İbranice ḳāṭar קטר z "1. halka, halkalanma, 2. duman tütme" fiilinden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için kutur maddesine bakınız.

Ek açıklama

Fransızca goudron "katran, zift" Arapçadan alınmıştır.

Bu maddeye gönderenler

katran2 (sedir2), nektar (nektarin)


04.02.2018
katran2

Yunanca kédron κέδρον z "Akdeniz'in yüksek dağlarında yetişen çam cinsinden bir ağaç, sedir ağacı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kédros κέδρος z sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice ḳəṭreth קְטרֶת z "reçine, tütsü" sözcüğü ile eş kökenlidir.

katre

Arapça ḳṭr kökünden gelen ḳaṭra(t) قطرة z "bir damla" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaṭara "damladı" fiilinin faˁla(t) vezninde ismi merresidir. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice ḳəṭreth קְטרֶת z "reçine" sözcüğü ile eş kökenlidir. )

katrilyon

Fransızca quatrillion "1. milyon üssü dört sayısı (eski), 2.bin milyon milyon sayısı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1486 Nicolas Chuquet, Fr. matematikçi.) Fransızca sözcük Fransızca quatre million deyiminden türetilmiştir.

katyon

Yeni Latince cation "«aşağı doğru» giden iyon" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1834 Michael Faraday, İng. fizikçi.) Latince sözcük Eski Yunanca iōn ιών z "giden" sözcüğünden kata+ önekiyle türetilmiştir.

kauçuk

Fransızca caoutchouc "kauçuk bitkisi, hevea brasiliensis, bu bitkinin zamkından elde edilen elastik madde" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1745 La Condamine, Fr. seyyah.) Fransızca sözcük G. Amerika dillerinden Tupi dilinde aynı anlama gelen caucho sözcüğünden alıntıdır.