katrilyon

katolik

Fransızca catholique "1. kapsayıcı, evrensel, 2. Roma mezhebine bağlı olan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince catholica ecclesia "tümel, genel, evrensel, ekümenik (kilise)" deyiminden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen katholikḗ ekklḗsia καθολική (εκκλήσια) z deyiminden alıntıdır. Yunanca deyim Eski Yunanca ʰólos ὅλος z "tüm, her şey" sözcüğünden kata+ önekiyle türetilmiştir.

katot

Fransızca ve İngilizce cathode "negatif elektrot" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1834 Michael Faraday, İng. fizikçi.) Fransızca sözcük Eski Yunanca káthodos κάθοδος z "iniş yolu, dönüş yolu" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰodós ὁδός z "yol" sözcüğünden kata+ önekiyle türetilmiştir.

katran1

Arapça ḳṭr kökünden gelen ḳaṭrān veya ḳiṭrān قطران z "reçine, sakız" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice ḳəṭreth קְטרֶת z "tütsü" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük İbranice ḳāṭar קטר z "1. halka, halkalanma, 2. duman tütme" fiilinden türetilmiştir.

katran2

Yunanca kédron κέδρον z "Akdeniz'in yüksek dağlarında yetişen çam cinsinden bir ağaç, sedir ağacı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kédros κέδρος z sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice ḳəṭreth קְטרֶת z "reçine, tütsü" sözcüğü ile eş kökenlidir.

katre

Arapça ḳṭr kökünden gelen ḳaṭra(t) قطرة z "bir damla" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaṭara "damladı" fiilinin faˁla(t) vezninde ismi merresidir. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice ḳəṭreth קְטרֶת z "reçine" sözcüğü ile eş kökenlidir. )

katrilyon
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cumhuriyet - gazete, 1932]
dokuz yüz kırk altı katrilyon seksen trilyon

Köken

Fransızca quatrillion "1. milyon üssü dört sayısı (eski), 2.bin milyon milyon sayısı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1486 Nicolas Chuquet, Fr. matematikçi.) Fransızca sözcük Fransızca quatre million deyiminden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için kare, milyon maddelerine bakınız.

Ek açıklama

Özgün değeri 10 üssü 24 iken, Fransa ve ABD'de 19. yy'dan itibaren 10 üssü 15 değeri benimsenmiştir. İngiltere'de quatrillion hala eski değeri ifade eder.


19.08.2017
katyon

Yeni Latince cation "«aşağı doğru» giden iyon" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1834 Michael Faraday, İng. fizikçi.) Latince sözcük Eski Yunanca iōn ιών z "giden" sözcüğünden kata+ önekiyle türetilmiştir.

kauçuk

Fransızca caoutchouc "kauçuk bitkisi, hevea brasiliensis, bu bitkinin zamkından elde edilen elastik madde" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1745 La Condamine, Fr. seyyah.) Fransızca sözcük G. Amerika dillerinden Tupi dilinde aynı anlama gelen caucho sözcüğünden alıntıdır.

kav1

Eski Türkçe ḳāv "1. ağaç kabuğu, 2. yılan kabuğu" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ḳāp "torba, kılıf, kabuk" sözcüğü ile eş kökenlidir.

kav2

Fransızca cave "1. mağara, 2. mahzen, özellikle şarap mahzeni" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince cavus "çukur, oyuk, boşluk, mağara" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱowH-ó-s (*ḱow-ó-s) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱewh₁- (*ḱew-) "içi boşalmak veya boşaltmak" kökünden türetilmiştir.

kavaf

Arapça χff kökünden gelen χaffāf خفّاف z "ayakkabıcı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χuff خفّ z "ince deriden yapılan hafif topuksuz terlik" sözcüğünün faˁˁāl vezninde meslek adııdır. Bu sözcük Arapça χaffa خفّ z "hafif idi" fiilinden türetilmiştir.