kazasker

kazamat

Fransızca ve İngilizce casemate "1. kale suru içinde kemerli ve korunaklı oda, 2. harp gemilerinde topların yerleştirildiği zırhlı yuva" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen casamatta sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca ve Latince casa "ev, yuva" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

kazan

Orta Türkçe kazğan "büyük bakır kap" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe kazġan "kazılmış yer, çukur, hendek" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski Türkçe kaz- "oymak" fiilinden Eski Türkçe +(g)An ekiyle türetilmiştir.

kazan|mak

Eski Türkçe kazġan- "elde etmek, kazanmak" fiilinden evrilmiştir. (NOT: Eski Türkçe fiil Eski Türkçe kazıġ "toprak kazılarak elde edilmiş mal" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)An- ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir. ) Bu sözcük Eski Türkçe kaz- "kazmak" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

kazara

Farsça ḳażārā قضارا z "kazaya, kaza ile" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Arapça ḳaḍāˀ قضاء z "(tanrısal) yargı" sözcüğünden türetilmiştir.

kazaska

Rusça kazáska "Kazak kızı, Kazak dansı" sözcüğünden alıntıdır. Rusça sözcük Kazak "Güney Rusya akıncılarına verilen ad" özel adından türetilmiştir.

kazasker
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Fatih Sultan Mehmed, Kanunname-i Al-i Osman, 1481 yılından önce]
evvela vüzerā, andan soŋra każi ˁaskerler, andan soŋra defterdārlar ve defterdarlardan aşağa yeniçeri ağası

Köken

Arapça ḳāḍi'l-ˁaskar قاض العسكر z "ordu yargıcı" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için kadı, asker maddelerine bakınız.


09.12.2014
kazaz

Arapça ḳzz kökünden gelen ḳazzāz قزّاز z "ipek tüccarı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳazz قَزّ z "çiğ ipek" sözcüğünün faˁˁāl vezninde meslek adııdır. Bu sözcük Farsça aynı anlama gelen ḳaz قز z sözcüğü ile eş kökenlidir.

kazı|mak

Eski Türkçe kazı- "tırmalamak, eşelemek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe kaz- "eşmek" fiili ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

kazık

Eski Türkçe kazġuk veya kazŋuk "direk, kazık" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kaz- veya kazın- "hayvanı sağlam bir yere bağlamak" fiilinden Eski Türkçe +(g)Uk ekiyle türetilmiştir.

kâzip

Arapça kḏb kökünden gelen kāḏib كاذب z "yalancı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kaḏaba كذب z "yalan söyledi, aldattı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

kaziye

Arapça ḳḍy kökünden gelen ḳaḍīya(t) قضيّة z "dava, iddia, mesele, mantıkta önerme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaḍā قضا z "yargıladı" fiilinin faˁīla(t) vezninde sıfat dişilidir.