kete

keşkül

Farsça kaşkūl كشكول z "«çanak çeker», 1. dilenci, 2. dilenci kâsesi" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça kaş كش z "çeken" ve Farsça kūl كول z "çanak, kadeh" sözcüklerinin bileşiğidir.

keşmekeş

Farsça kaş mikaş كش مكش z "«çekti çekiyor», çekişme" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Farsça kaşīdan كشيدن z "çekmek" fiilinden türetilmiştir.

keşşaf

Arapça kşf kökünden gelen kaşşāf كشّاف z "ortaya çıkarıcı, keşfedici" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kaşafa كشف z "buldu" fiilinin faˁˁāl vezninde meslek adııdır.

ket

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

ketçap

İngilizce ketchup sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Malayca keçup "balık sosu" sözcüğünden alıntıdır.

kete
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ebu Hayyan, Kitabu'l-İdrak, 1312]
ketā: al-χuşkunān [bir tür ekmek] [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1683 yılından önce]
bir maˁmūr Ermeni köyüdür. Ketesi ve keşkegi meşhūrdur.

Köken

Ermenice gata կաթա z "külde pişmiş yassı ekmek" sözcüğü ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

DankALT E24 Ermenice ihtimali üzerinde durur; Eren 235 bunu kesin bilgi olarak aktarır. ▪ Acaryan, Hayeren Armatakan Bararan sf. bu sözcüğe değinmez.


10.09.2017
ketebe1

Arapça ktb kökünden gelen kataba(t) كتبة z "yazıcılar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kātib كاتب z "yazıcı" sözcüğünün faˁala(t) vezninde çoğuludur.

ketebe2

Arapça ktb kökünden gelen kataba كتب z "yazdı" fiilinden alıntıdır.

keten

Arapça ve Farsça katān كتّان z "keten bitkisi ve bundan yapılan dokuma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen kīttān veya kittan כִיתָּן z sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen kitūm veya kitunnu sözcüğü ile eş kökenlidir. Akatça sözcük Sumerce gada sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

ketenpere

Yeni Yunanca kátō péra κάτω πέρα z "öbür tarafın aşağısı, argoda göt" deyiminden alıntıdır. Yunanca deyim Eski Yunanca péra πέρα z "karşı taraf, öte" sözcüğünden kata+ önekiyle türetilmiştir.

kethüda

Farsça kad-χudā كدخدا z "1. ev sahibi, 2. ev işlerini idare eden kişi, Sasani devletinde köy yöneticisi" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça kad veya kade كد/كده z "ev" (NOT: Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen kadag sözcüğünden evrilmiştir. Orta Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde kata- "oda, hücre" sözcüğü ile eş kökenlidir. ) ve Farsça χudā خدا z "efendi, yönetici" sözcüklerinin bileşiğidir.