koş|mak

korvet

Fr corvette bir tür gemi İsp corbeta/corveta a.a. Lat corbita «küfecik», a.a. Lat corbis sepet, küfe +et°

kostak

?

koster

İng coaster kıyı boyunca yol alan küçük yük gemisi İng coast (ad) kıyı, (fiil) kıyıdan gitmek +er EFr coste 1. kaburga, gövdenin yan tarafı, 2. kenar, kıyı << Lat costa kaburga, gövdenin yanı

kostik

Fr soude caustique sodanın yakılmasıyla elde edilen bir kimyasal madde, sodyum hidroksit Fr caustique yanma ile ilgili, yanık EYun kaustikós καυστικός za.a. EYun kaíō καίω, καυσ- zyakmak +istik°

kostüm

Fr costume bir topluluğa özgü giyim tarzı, resmi giysi İt costume adet, töre, adap, alışkanlık << Lat consuetudo a.a. Lat consuescere alışmak +do Lat con+ suescere, suet- [frq.] benimsemek, almak, kendine mal etmek (Lat se/sue kendi +esc- HAvr *s(w)e- kendi, ben )

koş|mak

ETü: "eşleştirmek" [ Uygurca metinler, <1000]
üpüp kuşnuŋ süŋükin yıpar birle koşup [üpüp kuşunun kemiğini misk ile karıştırıp] ETü: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
ol ḳoyka eçkü ḳoşdı [[koyunun yanına keçi kattı]], bir neŋ birke ḳoşuldı [[bir şey başka şeyle eşlendi]] (...) ḳōş [[herhangi bir şeyin çifti, eşi]] TTü: "... kafiye düzmek, nazmetmek" [ Şeyyad Hamza, Dastan-ı Yusuf terc., <1348]
raḥmet eyle koşana işidene / ˁafvini hem şefāˁat et yazana TTü: "... at koşturmak" [ Meninski, Thesaurus, 1680]
koşmak: (...) equum currere aut cum equo currere [(at) koşmak veya hızlı at sürmek]. koştürmak: In cursum emittere equum [atı hızlı sürmek]

<< ETü koş- karşılıklı veya beraber konmak, eşleşmek +Iş- ETü *ko- koymak

 ko-

Not: Başat anlamı "ikilemek, çift koşmak" olup, eski ve yeni türevlerde bu anlam hakimdir. 18. yy'dan itibaren kaydedilen TTü “seğirtmek, hızlı gitmek” anlamının kaynağı açık değildir. Belki "at sürmek" gibi bir kullanımdan türediği düşünülebilir. Koğ- "kovmak" > koğuş- > koş- evrimi de olasılık dahilindedir. • Moğ ḳolbu- (birleştirmek, katmak, bağlamak) ETü-öncesi dönemde Türkçeden alıntı olmalıdır.

Benzer sözcükler: koşa koşa, koşma, koşturmak, koşturmaca, koşu, koşucu, koşum, koşuşmak, koşuşturmak

Bu maddeye gönderenler: koşuk, koşul, koşut


30.09.2017
koşer

İbr kaşer כָּשֵׁר zuygun, özellikle Musevi dini kurallarına uygun İbr kāşer uygun olma, uyma, başarma

koşnil

Fr cochenil kabuğundan kırmızı boya elde edilen bir böcek, kirmis << OLat coccinella [küç.] a.a. Lat coccinus kırmızı EYun kókkinos κόκκινος za.a.

koşuk

≈ ETü koşuġ kafiyeli beyit ETü koş- ikilemek, yanyana koymak +Uk

koşul

TTü (şart) koş- +Il

koşut

TTü koş- +Ut