komprador

kompliman

İtalyanca complimento veya Fransızca compliment "1. lütuf, zarif davranış, 2. özellikle kadınlara yönelik zarif övgü" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İspanyolca cumplimiento "zarif davranış" sözcüğünden alıntıdır. İspanyolca sözcük İspanyolca cumplir "gereğini yapmak, görevi yerine getirmek, nezaket göstermek" fiilinden +ment° ekiyle türetilmiştir. İspanyolca fiil Latince complere, complet- fiilinden evrilmiştir.

komplo

Fransızca complot "küçük entrika" sözcüğünden alıntıdır.

komponent

İngilizce component "bileşen" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince aynı anlama gelen componens sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince componere "birbirine katmak, bir araya getirmek, tertip etmek" fiilinden +ent° ekiyle türetilmiştir.

komposto

İtalyanca composta "1. bileşim, karışım, 2. meyve veya sebze karışımı, karışık reçel, hoşaf" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince compositus "karışım" sözcüğünün dişilidir. Bu sözcük Latince componere "bileştirmek, karmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır.

kompozisyon

Fransızca composition "1. bileşim, 2. beste" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen compositio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince componere "bir araya koymak, birleştirmek, inşa etmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince ponere, posit- "koymak" fiilinden con+ önekiyle türetilmiştir.

komprador
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Kadro (aylık dergi), 1932]
hem kendi 'komprador'larını, hem de kendi vatanını müstemlekeleştiren Britanya'nın bütün fazla kıymetlerini besleyen bir kuli

Köken

Fransızca ve İngilizce comprador "Marksist teoride emperyalistlerle işbirliği yapan yerli kapitalist" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Portekizce comprador "satın alıcı, Çin'deki Portekiz ticari kolonilerinde üreticilerden mal toplayan yerli aracı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Portekizce comprar "satın almak" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir. Portekizce fiil Latince comparāre "düzenlemek, hazırlamak, tedarik etmek, edinmek" fiilinden alıntıdır. Latince fiil Latince parāre "hazırlamak" fiilinden con+ önekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için parite maddesine bakınız.

Ek açıklama

Marksist teoride bir terim olarak 1920'lerde Mao tarafından popülerleştirilmiştir.


21.07.2018
kompres

Fransızca compresse "bastırma, sıkıştırma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen compressum sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince comprimere "bastırmak, sıkıştırmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatı nötrüdür. Latince fiil Latince premere, press- "basmak, sıkmak" fiilinden con+ önekiyle türetilmiştir.

kompresör

Fransızca compresseur "hava sıkıştırma aygıtı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca compresser "sıkıştırmak" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir.

komprime

Fransızca comprimé "sıkıştırılmış" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca comprimer "sıkıştırmak, bastırmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Latince comprimere fiilinden evrilmiştir.

kompulsif

İngilizce compulsive "iradesiyle kontrol edemediği davranışlarda bulunma eğilimi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince compellere "zorlamak, mecbur etmek" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince pellere, puls- "itmek, vurmak, kakmak" fiilinden con+ önekiyle türetilmiştir.

kompüter

İngilizce computer "hesaplama cihazı, bilgisayar" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce compute "hesaplamak" fiilinden +er ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen computare fiilinden alıntıdır. Latince fiil Latince putare "saymak" fiilinden con+ önekiyle türetilmiştir.