mısır

mır

"alçak sesle konuşma sesi, kedi sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

mırın kırın

mır "mırıldanma sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

mırlan

Yeni Yunanca yazılı örneği bulunmayan *merlanos "mezgit balığı, merlangus" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen merlangus veya merlingus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yüksek Almanca yazılı örneği bulunmayan *merlingo "deniz yavrusu" biçiminden alıntıdır. Almanca biçim Eski Yüksek Almanca meri "deniz" sözcüğünün küçültme halidir. Almanca sözcük Latince aynı anlama gelen mare sözcüğünden alıntıdır.

mırmır

Yeni Yunanca murmúri μουρμούρι z "mercana benzer bir balık, lithognathus mormyrus" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen mormora veya murmura veya marmora sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Fransızca aynı anlama gelen marbré sözcüğü ile eş kökenlidir.

mırra

Arapça mrr kökünden gelen mirra(t) مرّة z "öd" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça marra مرّ z "acı idi" fiilinin fiˁla(t) vezninde ismi merresidir. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice mrīrtā מרירתא z "acı, öd" sözcüğü ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice sözcük Akatça aynı anlama gelen martu sözcüğü ile eş kökenlidir. )

mısır
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

mısır buğdayı "Amerika kökenli bir tahıl, zea mais" [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
[Mora eyaletinde] kalambok mısır buğdayıdır kim kamış gibi bir şeyde bitüp andan bir gūne beyaz ekmek ederler. Ol ekmeğe kalambok ekmeği derler. [ Artin Hindoğlu, Hazine-i Lugat, 1831]
Maïs [Fr.]: mısır buğdayı

Köken

Mısır "ülke adı" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Arapça aynı anlama gelen miṣr مصر z özel adından alıntıdır.

Ek açıklama

Amerika kökenli bir bitki olduğu halde böyle adlandırılması yeterince açıklanamamıştır. Karş. Almanca türkisches Korn, İtalyanca frumento indiano (aynı anlamda). • 1533 tarihli Argenti vokabülerinde sadece mısır lahana "bir tür lahana" görülür. 17. yy'da dahi Evliya Çelebi'ye yabancı bir mahsuldür.


25.10.2017
mısra

Arapça ṣrˁ kökünden gelen miṣrāˁ مصراع z "1. kapının iki kanadından her biri, 2. bir beytin iki kısmından her biri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣaraˁa صرع z "yere indirdi, düşürdü" fiilinin mifˁal vezninde alet adııdır.

mışıl

"uyuma sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

mıymıntı

mıy veya mıymıy "yakınma sesi" ses yansımalı sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +tI ekiyle türetilmiştir.

mız

mıy veya mız "yakınma sesi" anlamında ses yansımalı sözcüktür.

mızık

Türkiye Türkçesi mızı- veya mızıt- "oyunbozanlık etmek" fiilinden türetilmiştir. Türkçe fiil mız "şikayet ve sıkıntı sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.