makbuz

makaron

Fransızca macaron "badem ve yumurta akından yapılan kurabiye" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen maccarone sözcüğünden alıntıdır.

makas

Arapça ḳṣṣ kökünden gelen miḳāṣṣ مقاص z "kırpma aleti, makas" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaṣṣa قصّ z "kırptı" fiilinin mifˁāl vezninde alet adııdır.

makat

Arapça ḳˁd kökünden gelen maḳˁad مَقْعَد z "oturma yeri, oturak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaˁada قَعَدَ z "oturdu" fiilinin mafˁal vezninde ismi zaman ve mekânıdır.

makber

Arapça ḳbr kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *maḳbar مقبر z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça maḳbara(t) مقبرة z "gömme yeri, mezar" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Arapça ḳabara قَبَرَ z "gömdü" fiilinden türetilmiştir.

makbul

Arapça ḳbl kökünden gelen maḳbūl مقبول z "kabul edilen, benimsenmiş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳabila قبل z "kabul etti" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.

makbuz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"tutan" [ Hoca Sa'deddin Ef., Tacü't-Tevârih, 1574]
maḳbūż-ı ḳabża-i ıḳtidār [iktidar tutamağını tutan] Yeni Osmanlıca: "... alındı belgesi" [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
maḳbūz: Akça kabzının senedi.

Köken

Arapça ḳbḍ kökünden gelen maḳbūḍ مقبوض z "tutulan, tutulmuş veya alınmış olan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳabaḍa قبض z "tuttu" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.

Daha fazla bilgi için kabz maddesine bakınız.


09.12.2014
makes

Arapça ˁks kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *maˁkas مَعْكَس z "yansıma, yansıma yeri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁakasa عَكَسَ z "yansıdı" fiilinin mafˁal vezninde ismi zaman ve mekânıdır.

maket

Fransızca maquette sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca macchietta "küçük çizim, taslak" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca macchia "leke, benek, küçük şey" sözcüğünün küçültme halidir. İtalyanca sözcük Latince macula "leke" sözcüğünden evrilmiştir.

maki

Fransızca maquis "Akdeniz tipi çalılık" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca macchia "1. leke, alaca, 2. çalı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince macula "leke, benek" sözcüğünden evrilmiştir.

makine

İtalyanca macchina "karmaşık aygıt" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince aynı anlama gelen machina sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca mēχanḗ μηχανή z "aygıt, mekanizma, özellikle makaralı kaldıraç" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca mêχos μῆχος z "araç, aygıt" sözcüğünden türetilmiştir. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *megʰ- "yapma, yarama, yapabilme, gücü olma" biçiminden evrilmiştir.

maklube

Arapça ḳlb kökünden gelen maḳlūba(t) مقلوبة z "çevirme, bir Arap yemeği" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳalaba "ters çevirdi" fiilinin mafˁūla(t) vezninde edilgen fiil sıfatı dişilidir.