mano

manita

İtalyanca mantenuta "besleme (kadın), metres" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca mantenere "bakmak, beslemek, korumak, elinde tutmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatı dişilidir. Bu sözcük Geç Latince yazılı örneği bulunmayan *manutenēre fiilinden evrilmiştir. Geç Latince fiil Latince manu "elde" ve Latince tenere "tutmak" sözcüklerinin bileşiğidir.

manivela

İtalyanca manovela "kabza, elle çalıştırılan makara" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince manualis "elle yapılan, el aleti" sözcüğünden evrilmiştir.

mankafa

Türkiye Türkçesi mang kafa "ahmak, kalın kafalı" deyiminden evrilmiştir. Türkçe deyim Moğolca manggur "ahmak, kalın kafalı" sözcüğünden türetilmiştir. (Kaynak: Lessing 527.)

manken

Fransızca mannequin "1. yapay insan, terzi korkuluğu, 2. giysi tanıtan kişi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Holandaca manneken "adamcık" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Holandaca man "adam, insan" sözcüğünün küçültme halidir. Holandaca sözcük Germence aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *manniz biçiminden evrilmiştir.

mankurt

Kırgızca mankurt "Kırgız yazar Çingiz Aytmatov'un Kılım Karıtar Bir Kün (Gün Olur Asra Bedel, 1980) adlı romanında sözü edilen robot-insan" sözcüğünden alıntıdır. Kırgızca sözcük Moğolca manggur "ahmak" sözcüğünden alıntıdır.

mano
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"kumarhane komisyonu" [ Ahmed Rasim, Şehir Mektupları, 1900 yılından önce]
kumarhanelerden mano alır [ Cumhuriyet - gazete, 1932]
Gündüz kahve işlet, gece kumar yerlerinden mano topla

Köken

İtalyanca mano "el" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. İtalyanca sözcük Latince manus "el" sözcüğünden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için manüel maddesine bakınız.


12.01.2016
manolya

Yeni Latince magnolia "iri beyaz çiçekli bir ağaç" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Pierre Magnol "Fransız botanikçi (1638-1715)" özel adından +ia ekiyle türetilmiştir.

manometre

Fransızca manomètre "gaz basıncı ölçen araç" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1705 Pierre Varignon, Fr. matematikçi ve mucit.) Fransızca sözcük Eski Yunanca manós μανός z "düşük yoğunluklu, seyrek" ve Eski Yunanca métron μέτρον z "ölçü" sözcüklerinin bileşiğidir.

mansıp

Arapça nṣb kökünden gelen manṣib منصب z "atama, atanılan makam, birine düşen pay" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça naṣaba نصب z "dikti, belirledi, tayin etti" fiilinin mafˁil vezninde ismi zaman ve mekânıdır.

mansiyon

Fransızca mention "1. sözünü etme, anma, zikir, yarışmada yenilenlere verilen teselli ödülü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen mentio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince mens, ment- "akıl, zihin, anımsama yeteneği" sözcüğünden +(t)ion ekiyle türetilmiştir.

mansur

Arapça nṣr kökünden gelen manṣūr منصور z "bahtiyar, Allah'ın yardımıyla üstün gelmiş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça naṣara نصر z "yardım etti" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.