mantı

mansur

Arapça nṣr kökünden gelen manṣūr منصور z "bahtiyar, Allah'ın yardımıyla üstün gelmiş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça naṣara نصر z "yardım etti" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.

manşet

Fransızca manchette "1. yen, kolluk, 2. matbaacılıkta hurufatın dizildiği matris, gazete başlığı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca manche "yen" sözcüğünün küçültme halidir. Bu sözcük Latince manica sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Latince manus "el" sözcüğünden +ic° ekiyle türetilmiştir.

manşon

Fransızca manchon "«büyük yen», el ısıtmak için kullanılan silindir şeklinde kürk" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca manche "yen" sözcüğünün büyütme halidir.

mantalite

Fransızca mentalité "düşünce tarzı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince mentalis "akla ilişkin" sözcüğünden +itas ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince mens, ment- "akıl, zihin, düşünce yeteneği" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *mén-ti-s biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *men-¹ "düşünmek" kökünden türetilmiştir.

mantar

Yeni Yunanca manitári(on) μανιτάρι z "mantar" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca amanitēs αμανιτḗς z "yenilen bir tür mantar" sözcüğünün küçültme halidir.

mantı
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Meninski, Thesaurus, 1680]
mantı: Artocreas [etli ekmek]. Pasticcio, pastello. [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
mantı: Kıymalı yufka taamı. Etli hamur. Farisîde mantû.

Köken

Moğolca mantu "bohça biçiminde hamur parçalarıyla yapılan yemek" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

Ek açıklama

Karş. Çince mántou 饅頭, Korece mandu (aynı anlamda). 13. yy'dan itibaren İç Asya'dan komşu kültürlere yayılan adın kaynağı açık değildir. Çince mán tóu 蠻頭 “barbar kellesi” etimolojisi yakıştırmadır. || A. Caferoğlu sözüğün Türkistan ve Rusya'dan göçen Tatarlarca Türkiye'ye getirildiğini belirtir.


29.10.2020
mantık

Arapça nṭḳ kökünden gelen manṭiḳ مَنْطِق z "konuşma, söz söyleme (sanatı), mantık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça naṭaḳa نَطَقَ z "söyledi, konuştu" fiilinin mafˁil vezninde masdarıdır.

mantis1

Fransızca mantisse "logaritmanın ondalık kısmı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca aynı anlama gelen Mantissa sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince mantisa veya mantissa "tartı fazlası" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Etrüskçe "fazla" bir sözcükten alıntıdır.

mantis2

Yeni Latince mantis "peygamber devesi (böcek)" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Eski Yunanca mántis μάντις z "kâhin, falcı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *mn̥-ti- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *men-¹ "düşünmek" kökünden türetilmiştir.

manto

Fransızca manteau "kalın kumaştan yapılmış kolsuz üst giysi, palto" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince mantellum "pelerin, dış giysi" sözcüğünden evrilmiştir.

mantra

İngilizce mantra "Hinduizm ve Budizmde kutsal sözcük" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Sanskritçe mantrá "dua, öğüt" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *mén-tro-m biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *men-¹ "düşünmek" kökünden türetilmiştir.