mate

matador

İspanyolca matador "1. öldüren, 2. boğa güreşinde hayvana son darbeyi vuran kişi" sözcüğünden alıntıdır. İspanyolca sözcük İspanyolca matar "öldürmek" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Arapça māt مات z "ölüm" sözcüğünden alıntıdır.

matah

Arapça matāˁ متاع z "ticari eşya" sözcüğünden alıntıdır.

matara

Arapça maṭara(t) مطرة z "1. su tulumu, 2. bir sıvı ölçeği" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice nṭr kökünden gelen maṭartā מַטַרְתָא z "kese, özellikle para kesesi, cüzdan; zindan" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Fraenkel, Die Aram. Fremdwörter im Arabischen sf. 209, Jastrow, Dict. of the Targumim, Talmud Bavli etc. sf. 770.)

matbaa

Arapça ṭbˁ kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *maṭbaˁa(t) مطبعة z "tab etme yeri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṭbˁ kökünden gelen ṭabaˁa طبع z "damga bastı" fiilinin mafˁala(t) vezninde ismi zaman ve mekânıdır.

matbu

Arapça ṭbˁ kökünden gelen maṭbūˁ مطبوع z "damgalanmış" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṭabaˁa طبع z "damgaladı" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.

mate
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Hürriyet - gazete, 2005]
'Paraguay Çayı' olarak da bilinen mate, yüzyıllarca Güney Amerika yerlileri tarafından enerji ve şifa kaynağı olarak kullanılmış

Köken

İspanyolca maté "yerba mate (ilex paraguayensis) bitkisinin yapraklarından elde edilen sıcak içecek" sözcüğünden alıntıdır. İspanyolca sözcük G. Amerika dillerinden Guarani dilinde aynı anlama gelen mate sözcüğünden alıntıdır.


30.10.2014
matem

Arapça Atm kökünden gelen maˀtam مأتم z "cenaze töreni, cenazede ağıt yakan kadınlar topluluğu" sözcüğünden alıntıdır.

matematik

Fransızca mathématique sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca mathēmatiká μαθηματικά z "genel anlamda ilim, özellikle sayılar ilmi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca máthēma μάθημα z "ders, genel anlamda öğrenilen şey, bilgi" sözcüğünden +ik° ekiyle türetilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca manthánō, math- μανθάνω, μαθ- z "öğrenmek" fiilinden +ma(t) ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *mn̥(s)-dʰh₁- (*mn̥(s)-dʰ-) "öğretmek" kökünden evrilmiştir. Bu kök Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *men-¹ "düşünmek" ve Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *dʰeh₁- (*dʰē-) "komak, kılmak" sözcüklerinin bileşiğidir.

materyalizm

Fransızca matérialisme "maddecilik" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce aynı anlama gelen materialism sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1674 Robert Boyle, İng. filozof.) Bu sözcük Latince materia "1. ağaç gövdesi, 2. madde, hammadde" sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir.

materyel

Fransızca matériel "1. madde, malzeme, gereç, 2. maddî" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince materia "1. ağaç gövdesi, 2. madde, hammadde" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince mater "ana" sözcüğünün nötr çoğuludur. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *méh₂tēr (*mā́tēr) biçiminden evrilmiştir.

+matik

Fransızca automatique veya İngilizce automatic sözcüğünden alıntıdır.