matris

matmazel

Fransızca mademoiselle "genç hanımefendi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca demoiselle "genç kız" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince dominicella "bayancık" sözcüğünden evrilmiştir. Geç Latince sözcük Latince domina "ev sahibesi, hanım" sözcüğünün küçültme halidir.

matrah

Arapça ṭrḥ kökünden gelen maṭraḥ مَطْرَح z "1. atılan şey, atkı, atış, 2. yere serilen yaygı veya minder" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṭaraḥa طَرَحَ z "attı, çıkardı" fiilinin mafˁal vezninde masdarıdır.

matrak

Arapça ṭrḳ kökünden gelen miṭrāḳ مطراق z "davul tokmağı, hallaç değneği" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṭaraḳa طرق z "dövdü, davul çaldı" fiilinin mifˁāl vezninde alet adııdır.

matriarkal

Fransızca matriarcal "anaerkil" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince mater "ana" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *méh₂tēr (*mā́tēr) biçiminden evrilmiştir.

matriks

Yeni Latince matrix "içi boş kalıp, matematikte matriks" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince matrix, matric- "rahim" sözcüğünden alıntıdır.

matris
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
matris: 1. Dizilmiş harflerin özel bir mukavva üzerine alınan kalıbı. 2. Dizme makinalarında harf kalıbı.

Köken

Fransızca matrice sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Yeni Latince matrix "rahim" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için matriks maddesine bakınız.


01.01.2011 den önce
matruş

Arapça yazılı örneği bulunmayan *matrūş متروش z "tıraş edilmiş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Farsça tarāş تراش z "tıraş" sözcüğünün mafˁūl vezninde türevidir.

matruşka

Rusça matryoşka матрёшка z "içiçe geçen Rus bebekleri" sözcüğünden alıntıdır. Rusça sözcük Rusça Matryona Матрёна z "bir kadın adı" sözcüğünün küçültme halidir. Bu sözcük Latince matrona "hanımefendi" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince yazılı örneği bulunmayan *méh₂tēr (*mā́tēr) "anne" biçiminden türetilmiştir. Latince biçim Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *méh₂tēr (*mā́tēr) biçiminden evrilmiştir.

matuf

Arapça ˁṭf kökünden gelen maˁṭūf معطوف z "1. eğilen, dönen, 2. gramerde tamlanan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaṭafa عطف z "eğildi, yöneldi" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.

maun

Fransızca mahogon veya İngilizce mahogany "tropik Amerika'ya özgü bir ağaç" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İspanyolca aynı anlama gelen magon veya mahogon sözcüğünden alıntıdır. İspanyolca sözcük O. Amerika dillerinden Karib dilinde maga sözcüğünden alıntıdır.

maval

Arapça mwl kökünden gelen mawwāl موّال z "şarkı söyleyerek dolaşan dilenci, dilenci şarkısı" sözcüğünden alıntıdır.